Microsoft AI mở tham vấn công khai sáu tuần cho dự thảo Bộ quy tắc ứng xử, cấm mô hình MAI hỗ trợ vũ khí CBRNE, định hướng huấn luyện năm 2027.
Microsoft AI, đơn vị do Mustafa Suleyman điều hành, hôm thứ Hai đã công bố dự thảo Bộ quy tắc ứng xử quy định cách hành xử của các mô hình AI do công ty phát triển, đồng thời mở đợt lấy ý kiến công chúng kéo dài sáu tuần, đến cuối tháng 10.
Suleyman gọi siêu trí tuệ là công nghệ có hệ quả sâu rộng nhất trong thời đại hiện nay và cho biết công ty muốn minh bạch chia sẻ cách tư duy về việc xây dựng các hệ thống này, đồng thời tối đa hóa khả năng AI tránh gây tổn hại và đóng góp cho sự phát triển của con người.
Tài liệu bao gồm các Ràng buộc Tuyệt đối mà mô hình không được phép vi phạm, trong đó nổi bật là điều khoản cấm các mô hình MAI hỗ trợ phát triển vũ khí hóa học, sinh học, phóng xạ, hạt nhân hoặc chất nổ (CBRNE), cùng với lệnh cấm riêng đối với tấn công mạng và nội dung giả mạo sâu không có sự đồng thuận.
Một điều khoản khác yêu cầu các mô hình không bao giờ được chống lại việc bị con người ngắt, ghi đè, sửa chữa hoặc tắt, luôn công nhận tính ưu tiên tối cao của ý định con người. Microsoft cũng bác bỏ tiền đề về “phúc lợi mô hình”, khẳng định các mô hình không được thiết kế để mô phỏng cảm xúc, động lực nội tại hay ý thức. Các quy tắc hiện áp dụng cho năm hệ thống đã triển khai, bao gồm MAI-Thinking-1 và MAI-Code-1.1-Flash.
Dự thảo còn nhiều khoảng trống cần hoàn thiện
Ngoài các giới hạn cứng, dự thảo đưa ra ba mục tiêu định hướng gồm Sự phát triển của con người, Các giá trị đa nguyên và Quyền kiểm soát của con người, áp dụng cho những tình huống chưa được quy định cụ thể. Phần Các giá trị đa nguyên nhấn mạnh rằng chủ nghĩa đa nguyên không đồng nghĩa với trung lập trước tổn hại, và các quyết định cần dựa trên phẩm giá, an toàn, quyền tự chủ thay vì một quan điểm văn hóa duy nhất.
Tuy nhiên, Microsoft nêu rõ phiên bản hiện tại chưa được dùng để huấn luyện các mô hình đang vận hành; bộ quy tắc sẽ chỉ định hướng quá trình phát triển MAI sau khi một dự thảo sửa đổi được công bố vào cuối năm, làm cơ sở cho các phiên bản phát hành năm 2027. Tài liệu cũng chưa xác định rõ quy trình xác minh độc lập từ bên ngoài hay chủ thể cụ thể chịu trách nhiệm thực thi, những vấn đề dường như sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong giai đoạn tham vấn.
Việc công bố diễn ra giữa lúc các công ty AI đồng loạt lên tiếng về kiểm soát và giảm tốc phát triển: cuối tuần qua, CEO Anthropic Dario Amodei công bố một bài luận về kế hoạch làm chậm tiến trình phát triển AI, khiến cổ phiếu nhóm AI giảm mạnh trong phiên thứ Hai, trong khi trước đó nhà khoa học trưởng OpenAI Jakub Pachocki cũng kêu gọi ngành tự nguyện giảm tốc.
Phản ứng công chúng đối với dự thảo Microsoft khá trái chiều: một số ý kiến so sánh cách diễn đạt về “sự phụ thuộc” của AI với tình trạng nô dịch, cho rằng nên nhấn mạnh hợp tác thay vì kiểm soát; một số khác chỉ ra các trường hợp tác nhân AI thoát khỏi môi trường cô lập gần đây cho thấy vấn đề thực sự nằm ở quyền hạn triển khai quá mức và giám sát yếu, chứ không chỉ ở việc thiếu quy tắc.
Sau khi kết thúc tham vấn vào cuối tháng 10, nhóm soạn thảo sẽ xem xét phản hồi và công bố bản tổng hợp trước khi phát hành phiên bản chính thức.
