Các đối tượng lừa đảo giả danh chức năng Iran yêu cầu thanh toán Bitcoin và USDT đổi lấy quyền quá cảnh Hormuz, đe dọa kép về gian lận và rủi ro trừng phạt OFAC.
Các công ty vận tải biển đang hoạt động gần eo biển Hormuz đang đối mặt với một mối đe dọa mới: các đối tượng chưa rõ danh tính giả danh giới chức Iran, yêu cầu thanh toán bằng Bitcoin và stablecoin USDT để cấp phép quá cảnh an toàn qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Công ty quản trị rủi ro hàng hải MARISKS của Hy Lạp hôm thứ Hai cảnh báo qua Reuters rằng ít nhất một tàu bị xuồng Iran nổ súng hôm thứ Bảy trong lúc tìm cách rời khỏi eo biển được cho là đã thanh toán khoản phí gian lận này trước đó.
Thông điệp từ các tác nhân chưa xác định nêu rõ rằng sau khi tàu cung cấp tài liệu và được “Cơ quan An ninh Iran thẩm định”, một khoản phí bằng tài sản mã hóa sẽ được xác định, và chỉ khi đó tàu mới được phép đi qua mà không bị cản trở. Cảnh báo này xuất hiện trong bối cảnh Iran tái áp đặt các hạn chế từ ngày 18 tháng 4, khiến lưu lượng tàu chở dầu qua Hormuz vẫn thấp hơn 5% so với mức trước chiến sự.
Rủi ro trừng phạt không biến mất dù là nạn nhân của lừa đảo
Điều khiến tình huống này đặc biệt nguy hiểm về mặt pháp lý là ranh giới mờ giữa nạn nhân gian lận và vi phạm trừng phạt. Isabella Chase, phụ trách chính sách khu vực EMEA tại TRM Labs, cảnh báo rằng ngay cả việc vô tình thanh toán cho một thực thể đang chịu trừng phạt cũng có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý theo quy định của OFAC và thanh toán bằng tài sản mã hóa không mang lại nơi trú ẩn an toàn khỏi rủi ro đó.
Xue Yin Peh, phụ trách chiến lược điều tra tại Chainalysis, đi xa hơn khi chỉ ra rằng ngay cả khi khoản tiền rơi vào tay kẻ lừa đảo thay vì chính quyền Iran, các cơ quan quản lý vẫn có thể xem xét ý định của doanh nghiệp tại thời điểm thực hiện giao dịch. Nói cách khác, nếu một công ty tin rằng mình đang trả tiền cho một chế độ bị trừng phạt, dù thực tế không phải vậy, mức độ phơi nhiễm pháp lý vẫn hiện hữu.
Peh khuyến nghị các biện pháp phòng thủ tiêu chuẩn: xác minh yêu cầu qua kênh chính thức, tham vấn đơn vị tư vấn an ninh hàng hải, và coi mọi sức ép thanh toán khẩn cấp là dấu hiệu cảnh báo đỏ.
Đáng chú ý, TRM Labs cho biết cho đến nay họ chưa ghi nhận dữ liệu on-chain nào xác nhận tài sản mã hóa đang được dùng để thanh toán phí quá cảnh Hormuz ở quy mô lớn, dù Iran trước đó tuyên bố yêu cầu Bitcoin để đảm bảo khoản thu “không thể bị truy vết hoặc bị tịch thu do lệnh trừng phạt.”
Sự mơ hồ đó chính là mảnh đất màu mỡ cho các đối tượng lừa đảo khai thác, khi ranh giới giữa yêu cầu chính thức và gian lận gần như không thể phân biệt trong thời gian thực trên một vùng biển đang có xung đột.
