Theo công ty phân tích blockchain Chainalysis, hoạt động rửa tiền thông qua tiền mã hoá trong năm 2023 chứng kiến sự thay đổi lớn. Giá trị tiền mã hoá từ các địa chỉ ví bất hợp pháp chuyển đến các dịch vụ giảm từ 31,5 tỷ USD trong năm 2022 xuống còn 22,2 tỷ USD. Phản ánh khối lượng giao dịch tổng thể, bao gồm cả hợp pháp lẫn bất hợp pháp đều giảm, trong đó hoạt động rửa tiền giảm mạnh hơn, ở mức 29,5%, so với mức giảm 14,9% về tổng khối lượng giao dịch.
Dữ liệu cho thấy, các sàn giao dịch tập trung vẫn là điểm đến chính của dòng tiền phi pháp với tốc độ tương đối ổn định trong 5 năm qua, dù vai trò của các dịch vụ phi pháp đã giảm bớt và dòng tiền phi pháp chảy vào giao thức DeFi ngày càng tăng. Phản ánh sự phát triển của hệ sinh thái DeFi dù tính minh bạch của DeFi thực sự không hỗ trợ che giấu nguồn gốc của tiền.
Năm 2023 cũng đánh dấu những thay đổi chiến thuật được sử dụng để rửa tiền, khi tỷ lệ dòng tiền phi pháp chảy vào các dịch vụ như máy trộn giảm nhẹ, trong khi tỷ lệ chuyển sang dịch vụ cờ bạc và giao thức cầu nối chuỗi chéo (cross-chain) đã tăng lên. Đáng chú ý, Chainalysis chỉ ra sự gia tăng về dòng tiền phi pháp được chuyển đến từ các vụ hack ransomware.
Một xu hướng quan trọng khác là việc tập trung rửa tiền qua các dịch vụ chuyển tiền Fiat (Fiat off-ramping), nơi 71,7% dòng tiền phi pháp được chuyển đến chỉ 5 dịch vụ, tăng nhẹ so với 68,7% vào năm 2022. Cho thấy dù có hàng nghìn dịch vụ chuyển tiền ngoại tuyến, nhưng hoạt động rửa tiền chỉ tập trung vào một số ít.
Ngoài ra, mức độ tập trung rửa tiền cũng thay đổi tùy theo loại hình tội phạm, với các nhà điều hành CSAM và ransomware cho thấy mức độ liên quan cao, trong khi thị trường lừa đảo và darknet ít được chú ý hơn. Vấn đề này được cho có thể giúp tăng khả năng phát hiện và can thiệp của cơ quan thực thi pháp luật.
Theo Chainalysis, năm 2023 chứng kiến sự sụt giảm dòng tiền gửi đến các máy trộn, từ 1 tỷ USD vào năm 2022 xuống còn 504,3 triệu USD. Các chiến thuật rửa tiền cũng đang thay đổi khi tội phạm sử dụng cầu nối và máy trộn ngày càng phổ biến, thể hiện sự phức tạp và tinh vi, điển hình là các nhóm tội phạm như Tập đoàn Lazarus của Triều Tiên.
Đáng chú ý, máy trộn mới có tên YoMix đã trở thành công cụ chính sau khi máy trộn Sinbad bị đóng cửa, với dòng tiền vào tăng hơn 5 lần trong suốt cả năm. Khoảng 1/3 trong tổng dòng tiền vào YoMix đến từ các ví liên quan đến các vụ hack tiền mã hoá.
Bên cạnh đó, các giao thức cầu nối cũng trở thành công cụ quan trọng của tội phạm, khi nhận được 743,8 triệu USD giá trị tiền mã hoá từ các địa chỉ phi pháp vào năm 2023, tăng từ mức 312,2 triệu USD vào năm 2022. Tin tặc liên quan đến Triều Tiên được xem là một trong những tổ chức tội phạm sử dụng cầu nối nhiều nhất để rửa tiền.
Những thay đổi trong chiến lược rửa tiền của các tổ chức tội đã nhấn mạnh sự cần thiết của các cơ quan thực thi pháp luật và tính tuân thủ trong thị trường tiền mã hoá. Sự tinh vi ngày càng tăng trong hoạt động rửa tiền thông qua tiền mã hoá đang đòi hỏi những hiểu biết sâu sắc, cập nhật chuyên môn liên tục và phản ứng linh hoạt từ phía các cơ quan chức năng trên toàn cầu.
PCB Tổng hợp
