Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi xây dựng “đồng tiền mạnh” với vị thế dự trữ toàn cầu trong bối cảnh USD giảm xuống mức thấp nhất bốn năm, dù nhân dân tệ hiện chỉ chiếm 1,93% dự trữ thế giới.
Chủ tịch Tập Cận Bình đã lần đầu tiên công khai tuyên bố trực diện về tham vọng biến đồng nhân dân tệ thành tiền tệ dự trữ toàn cầu. Trong bài bình luận trên tạp chí lý luận Qiushi của Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Tập khẳng định Trung Quốc phải tạo ra “đồng tiền mạnh” được sử dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế, đầu tư, thị trường ngoại hối và đạt được vị thế dự trữ toàn cầu.
Mức độ trực diện trong phát biểu này đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Bài viết được trích từ bài phát biểu năm 2024 trước các quan chức địa phương nhưng chỉ được công bố vào năm 2026, đúng thời điểm USD giảm xuống mức yếu nhất trong bốn năm và Tổng thống Donald Trump tuyên bố đà giảm này là “tốt”. Kelvin Lam từ Pantheon Macroeconomics nhận định: “Trung Quốc cảm nhận sự thay đổi của trật tự toàn cầu rõ rệt hơn trước”, và động thái của ông Tập liên quan trực tiếp đến các vết nứt trong sự thống trị của USD.
Chiến lược xây dựng nền tảng tài chính toàn cầu
Ông Tập nhấn mạnh một đồng tiền mạnh cần nền tảng vững chắc, kêu gọi xây dựng “ngân hàng trung ương mạnh” có khả năng quản trị tiền tệ hiệu quả cùng các định chế tài chính cạnh tranh toàn cầu. Thượng Hải và Thâm Quyến được kỳ vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế có thể thu hút vốn toàn cầu và tạo ảnh hưởng lên cơ chế định giá.
Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Pan Gongsheng đã đưa ra quan điểm tương tự năm ngoái, dự báo nhân dân tệ sẽ cạnh tranh trong “hệ thống tiền tệ quốc tế đa cực”, chia sẻ không gian với USD, euro và các đồng tiền khác. Han Shen Lin từ The Asia Group cho rằng Trung Quốc không muốn thay thế USD ngay lập tức, nhưng mong muốn nhân dân tệ trở thành “đối trọng chiến lược” nhằm hạn chế đòn bẩy của Mỹ.
Đồng nhân dân tệ đã có tiến bộ nhất định. Kể từ cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022, nhân dân tệ đã trở thành đồng tiền được sử dụng nhiều thứ hai trong tài trợ thương mại. Tuy nhiên, trong dự trữ chính thức toàn cầu, nhân dân tệ chỉ chiếm 1,93% tính đến quý 3/2025, so với USD ở mức 57% và euro 20% theo dữ liệu IMF.
Các chuyên gia cho rằng khả năng chuyển đổi hoàn toàn và cơ chế tài khoản vốn mở là điều kiện then chốt. Mức độ thiếu mở của hệ thống Trung Quốc vẫn là rào cản lớn với nhà đầu tư toàn cầu. Thặng dư thương mại đạt 1,2 nghìn tỷ USD năm ngoái khiến các cáo buộc thao túng tiền tệ tiếp tục gia tăng, dù Phó thống đốc PBoC Zou Lan phủ nhận và khẳng định mục tiêu là giữ nhân dân tệ ổn định như công cụ lưu giữ giá trị.
Zhang Jun từ China Galaxy Securities dự báo khi Trung Quốc tập trung vào tăng trưởng nội địa và đổi mới công nghệ, nhân dân tệ có thể tiếp tục tăng giá theo thời gian.
