Tổng thống Lukashenko yêu cầu quy định minh bạch hơn sau phát hiện tài sản Belarus chuyển ra nước ngoài không quay lại.
Belarus đang bước vào giai đoạn tái định hình khung pháp lý cho ngành công nghiệp tiền mã hóa, khi Tổng thống Aleksandr Lukashenko tái khẳng định quyết tâm thúc đẩy các quy định toàn diện và chặt chẽ hơn. Động thái này nhằm đối phó với những thách thức mới nổi trong lĩnh vực tài sản số, đồng thời duy trì vị thế cạnh tranh của Belarus như một điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp blockchain.
Tại một hội nghị chính phủ tập trung vào chủ đề mã thông báo số, ông Lukashenko đã đưa ra chỉ thị mới nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng quy định toàn diện về tài sản mã hóa. Nhà lãnh đạo Belarus nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về tính minh bạch và sự rõ ràng pháp lý trong lĩnh vực đang thay đổi nhanh chóng này, kêu gọi thiết lập “những luật chơi dễ hiểu, minh bạch” để đảm bảo quốc gia duy trì năng lực cạnh tranh và tính hiện đại về công nghệ.
Sự thúc ép này xuất phát từ nhận thức rằng “đời sống số đang bắt đầu vượt trước pháp luật”, khi sự mở rộng nhanh chóng của tài sản số đang vượt ngoài khuôn khổ pháp lý hiện hành. Lukashenko cũng bày tỏ sự thất vọng về tiến độ triển khai chậm trễ, khi ông cho biết từ năm 2023 đã ban hành nhiều chỉ thị để đảm bảo có khung pháp lý toàn diện cho token số và tài sản mã hóa, nhưng đến nay vẫn chưa thấy văn bản phê duyệt cụ thể nào.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu sớm xác định rõ vai trò của các cơ quan nhà nước và Công viên Công nghệ cao (Hi-Tech Park) trong việc quản lý các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa. Hi-Tech Park được coi là trung tâm đổi mới công nghệ quốc gia và đóng vai trò then chốt trong việc thu hút các doanh nghiệp blockchain quốc tế.
Thách thức từ mô hình hiện tại
Belarus đã chính thức bước vào lĩnh vực tài sản mã hóa với Sắc lệnh số 8 “Về phát triển kinh tế số” ban hành tháng 12/2017. Văn bản này được đánh giá là mang tính bước ngoặt, hợp pháp hóa giao dịch, khai thác và phát hành mã thông báo, đồng thời cung cấp các ưu đãi thuế hấp dẫn. Theo sắc lệnh, doanh nghiệp tài sản mã hóa trong Hi-Tech Park được miễn thuế đến năm 2049 và chịu sự điều chỉnh bởi các yêu cầu chống rửa tiền và định danh khách hàng.
Khung pháp lý ban đầu này được đánh giá là một trong những tiến bộ nhất tại Đông Âu, giúp Belarus trở thành điểm đến tiềm năng cho các doanh nhân blockchain toàn cầu. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây đã bộc lộ các vấn đề nghiêm trọng trong hệ thống hiện tại.
Báo cáo từ Ủy ban Kiểm soát Nhà nước đã phát hiện nhiều bất thường trong đăng ký giao dịch tài chính của các nền tảng tài sản mã hóa. Điều đáng lo ngại nhất là thực trạng mà Lukashenko đã chỉ ra: “Tài sản tiền tệ của nhà đầu tư Belarus chuyển ra nước ngoài thì trong một nửa số trường hợp không quay trở lại. Điều này là không thể chấp nhận.”
Phát hiện này cho thấy mô hình “thiên đường số” hiện tại có thể đang tạo ra các kẽ hở cho việc chuyển dịch vốn ra nước ngoài mà không mang lại lợi ích tương xứng cho nền kinh tế Belarus. Điều này đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các chính sách ưu đãi và cần thiết phải có sự điều chỉnh để đảm bảo lợi ích quốc gia.
Trước tình hình này, Lukashenko đã yêu cầu các cơ quan hữu quan xác định “những điểm then chốt, mang tính nguyên tắc” để định hướng xây dựng luật mới. Mục tiêu là đảm bảo doanh nghiệp hợp pháp, cả trong và ngoài nước, có thể hoạt động an toàn và tin cậy trong nền kinh tế số Belarus.
Nhà lãnh đạo Belarus nhấn mạnh rằng mục tiêu không phải là kìm hãm đổi mới, mà là bảo đảm ổn định tài chính và bảo vệ lợi ích quốc gia. Ông khẳng định: “Chúng ta phải để các doanh nghiệp thương mại chân chính tiếp tục hoạt động ổn định trong thiên đường số của chúng ta.”
