Cơ quan quản lý internet Trung Quốc điều tra DeepSeek và Moonshot AI sau cáo buộc của Anthropic về chưng cất trái phép, trong lúc Moonshot chuẩn bị IPO huy động 3 tỷ USD.
Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã mở cuộc điều tra đối với DeepSeek và Moonshot AI, theo The Information đưa tin hôm thứ Ba, dẫn nguồn giấu tên. Nghi vấn là hai công ty trí tuệ nhân tạo (AI) này bí mật chuyển dữ liệu nhạy cảm của người dùng tới các máy chủ của Anthropic. Đáng chú ý, Bắc Kinh đang dùng chính những cáo buộc do Anthropic đưa ra làm căn cứ để rà soát hai trong số các phòng thí nghiệm AI nổi bật nhất nước này.
Từ cáo buộc chưng cất đến bài toán an ninh dữ liệu
Theo các nguồn tin, quan chức quản lý đã tới văn phòng của cả hai công ty để phỏng vấn lãnh đạo và nhân viên. Trọng tâm là xác định liệu dữ liệu nhạy cảm liên quan đến cảnh sát, quân đội và các doanh nghiệp có liên hệ với nhà nước có bị chuyển tới các máy chủ đặt tại Mỹ hay không.
Nguyên nhân trực tiếp là báo cáo tình báo mối đe dọa lần thứ tư của Anthropic, dài 154 trang, công bố ngày 10/9. Báo cáo cáo buộc bảy phòng thí nghiệm Trung Quốc gồm Alibaba, Moonshot, DeepSeek, Zhipu (Z.ai), MiniMax, SenseTime và Xiaomi thực hiện hành vi mà Anthropic gọi là “chưng cất trái phép”.
Chưng cất là quá trình huấn luyện một mô hình nhỏ hơn bằng đầu ra của mô hình lớn hơn. Anthropic nhấn mạnh phương pháp này tự thân là hợp pháp, điều công ty phản đối là việc thực hiện qua các tài khoản gian lận. Trong phần lớn năm 2026, Anthropic cho rằng các startup Trung Quốc còn định tuyến lại truy vấn của người dùng sang Claude, về thực chất cung cấp câu trả lời của Claude với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. CAC ban đầu triệu tập đại diện cả bảy công ty, sau đó thu hẹp phạm vi xuống DeepSeek và Moonshot. Hiện chưa có hình thức xử phạt nào được công bố.
Thời điểm này đặc biệt bất lợi cho cả hai. DeepSeek dự kiến trình bày trước Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc trong tuần này về rủi ro của AI, cùng Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei, chỉ một ngày trước hội nghị thượng đỉnh ngày 24/9 giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, nơi AI được cho là nằm trong chương trình nghị sự.
Với Moonshot, rủi ro còn mang tính tài chính trực tiếp. Công ty nộp hồ sơ bảo mật để chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong vào ngày 3/9, mục tiêu huy động 3 tỷ USD ở mức định giá 50 tỷ USD. Bất kỳ cuộc điều tra quản lý nào được công bố đều phải thể hiện trong bản cáo bạch trước khi quá trình niêm yết có thể tiếp tục, khiến tiến độ IPO có thể chịu tác động.
