Khoảng 12.224 ZEC, trị giá 15–16 triệu USD, trong nhóm quỹ Sprout của Zcash sẽ bị đóng băng khi bản nâng cấp NU7 kích hoạt tại khối 3.543.405.
Zcash chuẩn bị ngừng vận hành Sprout, công nghệ bảo mật quyền riêng tư lâu đời nhất của mạng lưới. Theo dữ liệu ZecStats cập nhật hôm thứ Năm, khoảng 12.224 ZEC vẫn nằm trong nhóm quỹ này. Theo giá thị trường gần đây, số tài sản đó tương đương 15–16 triệu USD. Chúng có thể bị đóng băng trên thực tế khi bản nâng cấp NU7 được kích hoạt, ngay cả khi chủ sở hữu vẫn giữ mật khẩu và khóa riêng tư của ví.
Theo ZecStats, NU7 khiến giao dịch phiên bản 4 trở nên vô hiệu. Số tiền còn lại trong Sprout vì thế sẽ không thể chi tiêu: bị đóng băng chứ không bị đốt. Bản nâng cấp được lên lịch kích hoạt tại khối 3.543.405, dự kiến vào tối thứ Năm theo giờ Mỹ. Thời điểm chính xác phụ thuộc vào tốc độ chuỗi khối tạo khối mới, chứ không theo một mốc giờ định sẵn.
Vì sao Sprout bị loại bỏ
Khác với Bitcoin, nơi giao dịch nhìn chung hiển thị công khai trên chuỗi khối, Zcash cho phép người dùng che giấu số tiền và các địa chỉ liên quan. Mạng lưới làm được điều này nhờ công nghệ bằng chứng không tiết lộ thông tin (zero-knowledge proof). Công nghệ này cho phép xác minh tính hợp lệ của giao dịch mà không làm lộ chi tiết riêng tư.
Sprout đưa công nghệ này vào Zcash khi mạng lưới ra mắt năm 2016. Sau đó, đội ngũ phát triển lần lượt giới thiệu các hệ thống cải tiến gồm Sapling, Orchard và Ironwood. Sprout đã ngừng nhận tiền gửi mới từ nhiều năm, nhưng người nắm giữ vẫn có thể rút tiền ra. NU7 thay đổi điều này bằng cách loại bỏ giao dịch phiên bản 4, định dạng duy nhất có thể chuyển tiền ra khỏi Sprout.
Quyết định phản ánh một bài toán quen thuộc trong bảo trì phần mềm: tiếp tục hỗ trợ công nghệ lỗi thời làm tăng độ phức tạp và nguy cơ lỗ hổng. Sprout đòi hỏi nguồn lực tính toán lớn. Các cơ chế xác minh giao dịch đã lỗi thời của nó cũng tạo ra những rủi ro mà nhà phát triển muốn loại bỏ.
Về kỹ thuật, số tiền này không bị tiêu hủy và vẫn được tính vào lượng cung lưu hành của Zcash. Về lý thuyết, một bản nâng cấp trong tương lai có thể khôi phục quyền truy cập. Tuy nhiên, điều này không được bảo đảm và đội ngũ phát triển chưa cho thấy ý định nào theo hướng đó. Đặc tả kỹ thuật của mạng lưới thậm chí đã cảnh báo rõ rằng khả năng chi tiêu số tiền này có thể không bao giờ được kích hoạt lại.
Người nắm giữ lâu năm là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Ai còn ZEC trong Sprout phải chuyển tiền ra thông qua một cơ chế rút tương thích trước thời điểm kích hoạt, nếu không sẽ có nguy cơ mất quyền truy cập vô thời hạn. Địa chỉ Sprout bắt đầu bằng “zc”, đặc điểm giúp người dùng nhận diện các bản ghi ví cũ. Người dùng ví hiện đại được hỗ trợ không cần thao tác chuyển tiền, dù việc cập nhật phần mềm ví vẫn rất quan trọng.
Chuỗi khối không thể cho biết ai sở hữu số dư còn lại trong Sprout. Do đó, không ai biết bao nhiêu thuộc về người dùng còn hoạt động và bao nhiêu đã bị mất từ trước do chủ sở hữu thất lạc khóa.
Với phần còn lại của mạng lưới, NU7 mang lại cải thiện rõ rệt. Theo Quỹ Zcash, thời gian tạo khối mục tiêu giảm từ 75 giây xuống 25 giây, giúp giao dịch nhận xác nhận đầu tiên nhanh hơn khoảng ba lần.
