Trong tám ưu tiên thanh tra năm tài khóa 2027, SEC xếp siêu trí tuệ và token hóa vào diện rủi ro có thể tác động hệ thống đến thị trường.
Vụ Thanh tra thuộc Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) hôm thứ Năm đã công bố danh sách tám ưu tiên thanh tra cho năm tài khóa 2027. Điểm đáng chú ý là cơ quan này đưa “siêu trí tuệ và các công nghệ tiên tiến khác” vào chương trình thanh tra chính thức, với lý do chúng có thể ảnh hưởng đến hoạt động thị trường, công tác tuân thủ, phòng chống gian lận và bảo vệ nhà đầu tư. Song song, token hóa được xác định là một nội dung ưu tiên riêng trong lĩnh vực hạ tầng thị trường.
Trong nội dung về công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) được xếp vào nhóm công nghệ mới nổi. Vụ Thanh tra có kế hoạch tăng cường đánh giá tác động của công cụ AI đối với chương trình tuân thủ và hoạt động phát hiện gian lận tại các tổ chức đăng ký với SEC. Đây là bước chuyển đáng kể về phạm vi giám sát. Nếu các chương trình thanh tra trước đây chủ yếu nhìn nhận AI như một công cụ kinh doanh mà các tổ chức tư vấn đầu tư đang ứng dụng, thì tài liệu năm 2027 coi AI là yếu tố có khả năng tác động mang tính hệ thống đến thị trường.
Với token hóa, Vụ Thanh tra sẽ tập trung vào các rủi ro phát sinh từ sự phát triển của hạ tầng thị trường, bao gồm cải cách cơ chế bù trừ giao dịch trái phiếu kho bạc Mỹ, token hóa và các diễn biến liên quan. Đối với các công ty môi giới chứng khoán, tổ chức tư vấn đầu tư và đại lý chuyển nhượng đang mở rộng sản phẩm token hóa trong môi trường quản lý được nới lỏng dưới thời Chủ tịch SEC Paul Atkins, điều này đồng nghĩa chương trình tuân thủ của họ sẽ bị thanh tra viên trực tiếp kiểm tra, thay vì chỉ được quan tâm ở cấp độ chính sách.
Từ tài sản mã hóa sang công nghệ nền tảng
Diễn biến này cần được đặt trong bối cảnh các ưu tiên thanh tra năm tài khóa 2026, công bố vào tháng 11/2025, từng gây chú ý khi lần đầu tiên kể từ năm 2021 loại tài sản mã hóa khỏi danh sách lĩnh vực trọng tâm độc lập. Khi đó, giới quan sát coi đây là tín hiệu SEC dưới thời ông Atkins đang thu hẹp cách tiếp cận nặng về thực thi pháp luật của người tiền nhiệm Gary Gensler. Tài liệu năm 2027 không khôi phục nội dung riêng về tài sản mã hóa, nhưng việc bổ sung rủi ro AI và token hóa cho thấy cơ quan quản lý đã chuyển trọng tâm sang hai xu hướng công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất tới thị trường vốn trong năm qua.
Giám đốc Vụ Thanh tra Keith Cassidy cho biết danh sách ưu tiên phản ánh một cách tiếp cận linh hoạt. Theo ông, phương pháp này giúp cơ quan thích ứng với điều kiện thị trường thay đổi, nhận diện các mô hình rủi ro đang hình thành, ứng phó với mối đe dọa mới và dự báo những lĩnh vực mà nhà đầu tư cũng như thị trường có thể dễ bị tổn thương.
Vụ Thanh tra cũng lưu ý danh sách ưu tiên không giới hạn phạm vi kiểm tra. Thanh tra viên vẫn có quyền chủ động xem xét bất kỳ vấn đề nào liên quan đến việc tuân thủ pháp luật chứng khoán liên bang tại mọi tổ chức thuộc diện đăng ký. Hiện chương trình thanh tra của Vụ bao phủ hơn 34.000 tổ chức, gồm các tổ chức tư vấn đầu tư, công ty đầu tư, công ty môi giới và kinh doanh chứng khoán, tổ chức bù trừ và đại lý chuyển nhượng chứng khoán.
