SEC xóa bỏ “quy định bịt miệng” tồn tại từ 1972, cho phép bị đơn công khai phủ nhận cáo buộc sau dàn xếp — động thái có tác động lớn đến hàng chục công ty tài sản mã hoá.
Một trong những quy định gây tranh cãi nhất trong lịch sử thực thi pháp luật chứng khoán Mỹ vừa chính thức bị xóa sổ. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ hôm thứ Hai thông báo hủy bỏ quy định được thông qua từ năm 1972, vốn cấm các bên dàn xếp trong các vụ thực thi pháp luật công khai phủ nhận các cáo buộc của cơ quan.
Chủ tịch SEC Paul Atkins tuyên bố ông “hài lòng” khi chính sách này chấm dứt, đồng thời nhấn mạnh rằng quy định cũ tạo cảm giác cơ quan đang “cố gắng tự bảo vệ mình khỏi sự chỉ trích”, điều không phù hợp với sứ mệnh bảo vệ nhà đầu tư và minh bạch thị trường.
Theo thiết kế ban đầu, SEC lập ra chính sách này với lý lẽ rằng cơ quan không muốn tạo ấn tượng áp đặt chế tài trong khi hành vi bị cáo buộc có thể không xảy ra.
Tuy nhiên, trong thực tiễn hơn 50 năm qua, quy định lại vận hành theo chiều ngược lại: bên dàn xếp buộc phải tuyên bố “không thừa nhận cũng không phủ nhận”, công thức pháp lý mà SEC từng xem tương đương với một sự phủ nhận ngầm nếu không được tuân thủ. Hàng chục công ty tài sản mã hoá dàn xếp các vụ kiện trong những năm gần đây đã chỉ trích điều này là hạn chế đối với quyền tự do ngôn luận.
Ủy viên Hester Peirce, người từng lên tiếng phản đối quy định này từ đầu năm 2024, cho rằng các thỏa thuận dàn xếp bị bao phủ bởi “sự im lặng cưỡng ép” không phục vụ lợi ích của thị trường lẫn sứ mệnh bảo vệ nhà đầu tư của SEC.
Tác động thực tế và bối cảnh chính sách mới
Quyết định bãi bỏ diễn ra trong bối cảnh SEC dưới chính quyền Trump đang tái định hình toàn diện cách tiếp cận thực thi pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hoá. Cơ quan này đã dàn xếp hoặc từ bỏ nhiều vụ kiện nổi bật được khởi xướng dưới thời cựu Chủ tịch Gary Gensler, trong đó đáng chú ý nhất là thỏa thuận dàn xếp trị giá 50 triệu USD với Ripple Labs vào tháng 5/2025, kết thúc một trong những vụ kiện tài sản mã hoá kéo dài và tốn kém nhất lịch sử ngành.
Hoạt động thực thi liên quan đến tài sản mã hoá dưới thời Gensler từng đạt đỉnh vào năm 2023 với 46 vụ việc và 281 triệu USD tiền phạt thu được từ các thỏa thuận dàn xếp.
SEC cho biết việc bãi bỏ giúp cơ quan phù hợp hơn với “phần lớn các cơ quan liên bang vốn không có quy định tương tự”, đồng thời mang lại “sự linh hoạt lớn hơn trong việc dàn xếp các vụ thực thi pháp luật”.
Tuy nhiên, cơ quan cũng làm rõ rằng mình vẫn có thể tiếp tục yêu cầu một số bị đơn thừa nhận các sự kiện hoặc trách nhiệm pháp lý cụ thể trong từng thỏa thuận, tức là quyền phủ nhận không phải là tuyệt đối trong mọi trường hợp. Kế hoạch bãi bỏ đã được thông báo lên Nhà Trắng và gửi tới Văn phòng Quản lý và Ngân sách trước khi chính thức có hiệu lực.
