Ngân hàng Quốc gia Rwanda cảnh báo giao dịch franc–tài sản mã hóa là bất hợp pháp ngay sau khi Bybit bổ sung FRW vào nền tảng P2P, trong bối cảnh nước này đang xây dựng khung pháp lý VASP và phát triển CBDC.
Chỉ trong vòng vài ngày, một quyết định mở rộng thị trường của Bybit đã kéo theo phản ứng trực tiếp từ ngân hàng trung ương của một quốc gia châu Phi. Sau khi sàn giao dịch tài sản mã hóa này thông báo hỗ trợ đồng franc Rwanda trên nền tảng P2P vào thứ Sáu,
Ngân hàng Quốc gia Rwanda ngay lập tức phản hồi công khai trên X, khẳng định tài sản mã hóa “không được phép sử dụng cho thanh toán, chuyển đổi FRW hoặc giao dịch P2P liên quan đến FRW theo khuôn khổ hiện hành.” NBR đồng thời nhấn mạnh FRW “vẫn là phương tiện thanh toán hợp pháp duy nhất tại Rwanda” và các tổ chức tài chính được cấp phép bị cấm chuyển đổi giữa FRW và tài sản mã hóa theo cả hai chiều. Bybit chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Phản ứng nhanh và công khai của NBR phản ánh mức độ nhạy cảm của vấn đề: Rwanda đang trong giai đoạn chứng minh khái niệm cho đồng e-franc rwandais — CBDC nội địa có thể sớm tiến sang giai đoạn thử nghiệm.
Trong bối cảnh đó, việc một sàn giao dịch nước ngoài tạo kênh chuyển đổi trực tiếp giữa FRW và tài sản mã hóa mà không thông qua bất kỳ cơ chế giám sát nào là mối đe dọa trực tiếp đối với chiến lược chủ quyền tiền tệ mà Kigali đang theo đuổi.
Khung pháp lý đang định hình: cấm thanh toán, mở cửa có kiểm soát
Tuy nhiên, lập trường của Rwanda phức tạp hơn một lệnh cấm đơn thuần. Vào tháng 3, Cơ quan Thị trường Vốn Rwanda đã công bố dự thảo khung pháp lý VASP hiện đang được xem xét tại cơ quan lập pháp, với định hướng “đổi mới có trách nhiệm.”
Dự luật đề xuất cấm tài sản mã hóa làm phương tiện thanh toán hợp pháp, cấm hoạt động khai thác, dịch vụ trộn giao dịch và các token neo theo FRW, đồng thời thiết lập lộ trình cấp phép và giám sát cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Đây là mô hình quen thuộc mà nhiều quốc gia đang áp dụng: không đóng cửa hoàn toàn với tài sản số, nhưng kiên quyết giữ đường biên giữa tài sản đầu tư và phương tiện thanh toán cạnh tranh với nội tệ.
Bối cảnh thị trường càng làm rõ tính toán của Kigali: dữ liệu Chainalysis cho thấy mức độ tiếp nhận tài sản mã hóa tại Rwanda trong giai đoạn 2024–2025 thấp hơn đáng kể so với các quốc gia châu Phi có mức độ tiếp nhận cao như Nigeria và Nam Phi.
Với nền tảng người dùng còn hạn chế, rủi ro mà NBR lo ngại không phải là mất kiểm soát hệ thống tài chính ngay lập tức, mà là tạo ra tiền lệ cho phép các sàn nước ngoài thiết lập đường ray tài chính song song với hệ thống ngân hàng chính thức, trước khi khung pháp lý kịp hoàn thiện. Vụ việc với Bybit, vì vậy, có thể là phép thử đầu tiên cho ranh giới đó.
