Dự luật mới yêu cầu đăng ký bắt buộc với Ngân hàng Trung ương Nga, đặt nền tảng cho một chế độ kiểm soát toàn diện trước khi Luật Tiền tệ số có hiệu lực vào tháng 7.
Chính phủ Nga đang thúc đẩy một trong những bước siết chặt kiểm soát tài sản mã hóa mạnh nhất từ trước đến nay, khi trình dự luật lên Duma Quốc gia vào thứ Sáu đề xuất hình sự hóa toàn bộ hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản số mà không có giấy phép từ Ngân hàng Trung ương.
Theo dự thảo, các thực thể “thực hiện hoạt động liên quan đến việc tổ chức lưu thông tiền tệ số” mà chưa đăng ký sẽ đối mặt với mức phạt tiền lên tới 4.000 USD và tối đa 4 năm tù đối với cá nhân.
Nếu hành vi được thực hiện theo nhóm có tổ chức hoặc gây thiệt hại ở quy mô đặc biệt lớn, mức án có thể leo thang lên 7 năm tù hoặc lao động cưỡng bức tới 5 năm, kèm phạt tiền tương đương thu nhập của người bị kết án trong tối đa 5 năm.
Dự luật này tiếp nối một gói văn bản pháp lý được đề xuất hồi tháng 3 — vốn tập trung vào chế tài đối với khai thác tài sản mã hóa trái phép, nhưng mở rộng đáng kể phạm vi áp dụng sang mọi dịch vụ tài sản số chưa đăng ký.
Trong bối cảnh Nga đã và đang sử dụng tài sản mã hóa như một kênh thanh toán thay thế để lách các biện pháp trừng phạt quốc tế, việc nhà nước muốn đưa toàn bộ hoạt động này vào tầm kiểm soát chính thức là một tín hiệu địa chính trị đáng chú ý không kém tín hiệu pháp lý.
Tòa án Tối cao phản đối, nhưng áp lực lập pháp vẫn tiến tới
Dự luật không được đón nhận đồng thuận hoàn toàn ngay trong nội bộ hệ thống tư pháp Nga. Theo truyền thông RBC, Tòa án Tối cao nước này cho rằng văn bản “thiếu cơ sở lập luận hợp lý” cho việc áp dụng chế tài hình sự và đánh giá biện pháp này là “quá sớm”, ít nhất là cho tới khi “Luật Tiền tệ số và Quyền số” dự kiến có hiệu lực vào tháng 7 được thông qua.
Sự phản đối từ Tòa án Tối cao tạo ra một khoảng trống pháp lý quan trọng: nếu dự luật được Duma thông qua trước tháng 7 mà không có nền tảng luật gốc, toàn bộ khung chế tài hình sự sẽ thiếu điểm tựa để định nghĩa rõ ràng về những gì cấu thành “dịch vụ tài sản số” hợp pháp hay bất hợp pháp.
Trong khi cuộc tranh luận lập pháp chưa ngã ngũ, thực tế thị trường đã cho thấy rủi ro hiện hữu. Sàn giao dịch Grinex, đang chịu các biện pháp trừng phạt quốc tế, hôm thứ Năm phải tạm dừng toàn bộ giao dịch sau khi mất hơn 13,7 triệu USD trong một vụ tấn công mà công ty nghi ngờ do “các thực thể từ các quốc gia thù địch” thực hiện.
Vụ việc cho thấy ngay cả khi Nga siết chặt kiểm soát trên giấy tờ, hạ tầng tài sản mã hóa trong nước vẫn đang vận hành trong một môi trường bất ổn từ nhiều phía, vừa thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh, vừa phơi bày trước các rủi ro bảo mật có động cơ địa chính trị.
