Xung đột tại Iran đẩy dòng vốn khu vực chuyển sang tài sản mã hóa, đưa giá trị giao dịch blockchain tại MENA từ 100 tỷ USD năm 2022 lên 350 tỷ USD.
Xung đột tại Iran đang thúc đẩy một tỷ trọng ngày càng lớn dòng vốn trong khu vực chuyển sang tài sản mã hóa, khi nhà đầu tư tìm cách bảo toàn tài sản và chuyển tiền trong bối cảnh gián đoạn, theo báo cáo công bố hôm thứ Sáu của Viện Chính sách Bitcoin. Tổ chức này ước tính giá trị giao dịch blockchain hằng năm tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi đã đạt 350 tỷ USD trong giai đoạn 2025–2026, cao hơn gấp ba lần mức khoảng 100 tỷ USD ghi nhận vào năm 2022.
Theo các nhà nghiên cứu của viện, khác với xu hướng thông thường là xung đột đẩy nhanh dòng vốn chảy ra khỏi khu vực, trường hợp Iran cho thấy một tỷ trọng vốn ngày càng lớn đã chuyển sang tài sản mã hóa thay vì rời đi, qua đó nhấn mạnh vai trò ngày càng tăng của tài sản mã hóa, đặc biệt là Bitcoin, như công cụ phòng ngừa trước bất ổn kinh tế và địa chính trị.
Diễn biến giá cho thấy phản ứng của thị trường không diễn ra ngay lập tức. Bitcoin ban đầu giảm giá cùng các tài sản rủi ro khác sau khi giao tranh giữa Israel và Iran bùng phát vào tháng 6/2025, giao dịch cùng chiều với thị trường cổ phiếu toàn cầu khi nhà đầu tư chuyển sang trạng thái né tránh rủi ro truyền thống.
Sau đó, dòng vốn dịch chuyển từ các loại tài sản mã hóa rủi ro cao hơn sang Bitcoin, đưa tỷ trọng của đồng tiền này trong tổng thị trường lên mức cao nhất trong một tháng là 64,8%, trước khi giá ổn định trở lại bất chấp giao tranh tiếp diễn.
Viện cho biết nhà đầu tư chuyển sang Bitcoin nhằm bảo vệ tài sản trước các hệ quả kinh tế của xung đột như giá dầu, lạm phát và lãi suất tăng cao, trong khi khả năng giao dịch liên tục 24 giờ mỗi ngày của thị trường tài sản mã hóa cũng là một lợi thế so với các thị trường tài chính truyền thống chỉ hoạt động trong giờ nhất định.
Sự phân hóa giữa các thị trường bất ổn và trung tâm vùng vịnh
Báo cáo xác định một số quốc gia, gồm Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Lebanon và Iran, là nơi tình trạng mất giá đồng nội tệ cũng thúc đẩy người dân sử dụng Bitcoin và các stablecoin neo theo USD nhằm bảo toàn sức mua.
Theo viện, diễn biến này phản ánh sự phân hóa ngày càng rõ nét trong khu vực MENA: tại các quốc gia đối mặt lệnh trừng phạt, xung đột hoặc bất ổn tiền tệ, tài sản mã hóa được dùng như phương tiện bảo toàn tài sản và chuyển giá trị ra ngoài hệ thống tài chính truyền thống, trong khi các thị trường vùng Vịnh được quản lý chặt chẽ tiếp tục thu hút vốn tổ chức và củng cố vị thế trung tâm tài sản mã hóa của khu vực.
Minh chứng cho tốc độ dịch chuyển dòng tiền, Chainalysis ghi nhận khoảng 10,3 triệu USD rời khỏi các sàn giao dịch tài sản mã hóa của Iran trong khoảng thời gian từ 28/2 đến 2/3 năm nay, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, dù công ty lưu ý các giao dịch này có thể bao gồm cả hoạt động rút tiền cá nhân lẫn dịch chuyển tài sản của các chủ thể liên hệ với nhà nước.
Song song với xu hướng trên, UAE và Bahrain tiếp tục nỗ lực thu hút doanh nghiệp tài sản mã hóa và nhà đầu tư tổ chức thông qua việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho lĩnh vực này. Tháng 5, Payward, công ty mẹ của Kraken, cho biết đã nhận được chấp thuận sơ bộ từ Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Dubai (VARA) để triển khai các hoạt động môi giới – đại lý và quản lý đầu tư, minh chứng thêm cho sức hút ngày càng lớn của các trung tâm tài chính vùng Vịnh.
