Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu xác nhận thời kỳ chuyển tiếp MiCA kết thúc ngày 1/7/2026 — các sàn giao dịch không được phép tại EU phải ngừng hoạt động hoặc đối mặt với các biện pháp cưỡng chế.
Liên minh châu Âu đang bước vào giai đoạn quyết định trong tiến trình kiểm soát thị trường tài sản mã hóa. Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA) vừa xác nhận rằng thời kỳ chuyển tiếp theo khuôn khổ Markets in Crypto-Assets (MiCA) sẽ chính thức khép lại vào ngày 1/7/2026. Sau thời điểm này, bất kỳ doanh nghiệp nào chưa được cấp phép hoạt động trên thị trường EU sẽ buộc phải chấm dứt toàn bộ quan hệ với khách hàng châu Âu, không có ngoại lệ.
Quy định MiCA có hiệu lực từ ngày 30/12/2024, nhưng ESMA đã thiết lập thời kỳ chuyển tiếp 18 tháng nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thích ứng. Khoảng đệm pháp lý đó nay gần cạn. Áp lực tuân thủ đang tăng nhanh khi hạn chót tiến đến, đặt các sàn giao dịch và nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa vào thế buộc phải lựa chọn: hoàn tất quá trình cấp phép hoặc thu hẹp hoạt động có kiểm soát.
Yêu cầu tuân thủ và trách nhiệm của các cơ quan quốc gia
ESMA yêu cầu các công ty chưa được cấp phép phải xây dựng và triển khai kế hoạch thu hẹp hoạt động một cách bài bản. Các kế hoạch này không chỉ đơn thuần là tuyên bố ngừng nhận khách hàng mới, mà còn phải đảm bảo toàn bộ tài sản hiện hữu của người dùng được chuyển giao an toàn sang các nhà cung cấp đã được cấp phép hoặc ví cá nhân, đồng thời thông báo trước cho người dùng trong thời gian hợp lý.
Các yêu cầu về chống rửa tiền (AML) và xác minh danh tính khách hàng (KYC) cũng được nhấn mạnh như những điều kiện không thể bỏ qua trong suốt quá trình này.
Phạm vi quy định còn mở rộng ra ngoài ranh giới địa lý. Các công ty đăng ký ngoài EU không được phép chủ động tiếp cận khách hàng châu Âu, ngoại trừ những trường hợp rất hạn chế khi giao dịch xuất phát từ sáng kiến của chính khách hàng. Đáng lưu ý, lệnh cấm này còn áp dụng với cả mô hình doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B): các công ty được cấp phép không được thuê ngoài các chức năng cốt lõi như lưu ký tài sản cho bất kỳ tổ chức chưa được cấp phép nào, kể cả đối tác quốc tế.
Trên mặt trận thực thi, các cơ quan quản lý quốc gia tại mỗi quốc gia thành viên EU được giao trách nhiệm xác minh việc triển khai kế hoạch thu hẹp hoạt động, ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp và giám sát quá trình chuyển giao khách hàng sang các chủ thể được cấp phép. Đây là lần đầu tiên một khuôn khổ quản lý crypto thống nhất được áp dụng đồng bộ trên toàn khối EU với cơ chế thực thi rõ ràng ở cả cấp độ liên minh lẫn quốc gia.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, ESMA phát đi cảnh báo rõ ràng: sau ngày 1/7/2026, chỉ những người dùng của các nền tảng được cấp phép mới được hưởng cơ chế bảo vệ pháp lý. Cơ quan này khuyến nghị người dùng chủ động kiểm tra tình trạng pháp lý của nhà cung cấp thông qua sổ đăng ký chính thức và sẵn sàng chuyển tài sản sang tổ chức được quản lý hoặc ví cá nhân nếu cần, nhằm phòng tránh rủi ro mất tài sản không thể khắc phục.
