Ủy ban ECON của Nghị viện châu Âu phê duyệt dự thảo luật euro số với 43 phiếu thuận, đặt nền tảng cho quyền riêng tư, hạn mức nắm giữ và lộ trình triển khai đến năm 2029.
Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ (ECON) của Nghị viện châu Âu vừa phê duyệt dự thảo quy định triển khai đồng euro số, đánh dấu bước tiến quan trọng nhất từ trước đến nay trong tiến trình hiện thực hóa loại tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành (CBDC) tại khu vực đồng euro.
Với 43 phiếu thuận, 14 phiếu chống và một phiếu trắng, văn bản này sẽ được trình lên phiên họp toàn thể của Nghị viện vào tháng 7 trước khi chuyển tới Hội đồng Liên minh châu Âu để tiếp tục đàm phán.
Dự thảo xác lập khung pháp lý toàn diện cho việc phát hành, lưu thông và sử dụng đồng euro số, đồng thời đặt trọng tâm vào ba trụ cột: quyền riêng tư, ổn định tài chính và khả năng tiếp cận. Về mặt kỹ thuật, đồng euro số sẽ hỗ trợ song song hai hình thức thanh toán trực tuyến và ngoại tuyến, trong đó tiền ngoại tuyến được lưu trữ cục bộ trên thiết bị người dùng và sẽ không thể khôi phục nếu thiết bị bị mất.
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân, văn bản yêu cầu áp dụng nguyên tắc bảo mật ngay từ khâu thiết kế, kết hợp công nghệ bằng chứng không tiết lộ thông tin nhằm xác thực giao dịch mà không tiết lộ danh tính người dùng. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), theo đó, sẽ không có quyền truy cập vào thông tin định danh cá nhân.
Cơ chế phân phối, chi phí và giới hạn nắm giữ
Trong khâu phân phối, các ngân hàng, tổ chức thanh toán, đơn vị tiền điện tử, bưu chính và nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép sẽ tham gia đưa đồng euro số đến tay người dùng. Phần lớn doanh nghiệp sẽ buộc phải chấp nhận CBDC làm phương tiện thanh toán, ngoại trừ các cá nhân tự kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ chưa hỗ trợ thanh toán số.
Đáng chú ý, các dịch vụ cơ bản như mở tài khoản và cung cấp ví số sẽ được miễn phí, trong khi phí giữa hạ tầng thanh toán và thương nhân sẽ bị áp trần, thanh toán ngoại tuyến hoàn toàn không phí.
Để kiểm soát rủi ro đối với hệ thống tài chính, dự thảo quy định hạn mức nắm giữ cá nhân do Ủy ban châu Âu ấn định dựa trên khuyến nghị của ECB, rà soát ít nhất hai năm một lần. Doanh nghiệp sẽ không được giữ euro số quá 24 giờ đối với các khoản thanh toán đến, và đồng tiền này sẽ không sinh lãi suất dưới bất kỳ hình thức nào.
Trước khi triển khai chính thức, ECB còn phải hoàn thiện bộ quy tắc vận hành, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, thử nghiệm thí điểm và xử lý các vấn đề trách nhiệm pháp lý, đặc biệt là rủi ro chi tiêu hai lần trong giao dịch ngoại tuyến.
Sau khi luật được thông qua chính thức, một giai đoạn chuyển tiếp tối thiểu 24 tháng sẽ được áp dụng để các bên liên quan chuẩn bị. Song song, gói lập pháp còn bao gồm quy định mở rộng phân phối euro số ra các nước EU ngoài khu vực đồng euro và xác lập địa vị pháp lý của tiền mặt.
Dù đạt được đồng thuận lập pháp quan trọng, EU vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc có chính thức phát hành đồng euro số hay không. ECB hiện đang trong giai đoạn chuẩn bị kỹ thuật, với mục tiêu sẵn sàng triển khai toàn diện vào năm 2029, đồng thời đã ký các thỏa thuận khung với doanh nghiệp công nghệ để phát triển những cấu phần hạ tầng cốt lõi.
