Năm 2026 đánh dấu thời điểm Việt Nam chính thức bước vào bản đồ tài chính khu vực với một mô hình chưa từng có tiền lệ trong nước: Trung tâm Tài chính Quốc tế (TTTCQT) vận hành theo nguyên tắc “một trung tâm, hai điểm đến” — đặt đồng thời tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây không đơn thuần là việc xây dựng một khu vực địa lý dành riêng cho hoạt động tài chính, mà là nỗ lực kiến tạo một hệ sinh thái thể chế đặc thù, nơi dòng vốn quốc tế, công nghệ tài chính và nguồn nhân lực chất lượng cao hội tụ dưới một khung pháp lý vượt trội so với mặt bằng chung của nền kinh tế.
Nền tảng pháp lý của trung tâm được hình thành qua hai văn bản trụ cột: Nghị quyết số 222/2025/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 27/6/2025, và Nghị định số 323/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 18/12/2025 về thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Chính phủ giao trách nhiệm cho UBND TP.HCM và UBND TP Đà Nẵng bảo đảm trong giai đoạn 2025–2026 hình thành và đưa vào hoạt động trung tâm, bao gồm bố trí đầy đủ nguồn lực, nhân lực và hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm làm nền tảng kết nối.
Điểm cốt lõi trong định hướng là từ năm 2026, các cơ quan, tổ chức thuộc trung tâm có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ để đề xuất, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù theo lộ trình phù hợp, nhằm thu hút nguồn vốn, công nghệ, phương thức quản lý hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao và các định chế tài chính, nhà đầu tư quốc tế lớn.
Định hướng chiến lược: hai điểm đến, hai vai trò
Mô hình “hai điểm đến” không phải là sự phân bổ ngẫu nhiên mà phản ánh thế mạnh riêng của từng địa phương. TP.HCM, với vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, được định vị là cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu, tập trung vào thị trường vốn, ngân hàng, bảo hiểm và công nghệ tài chính. Trong khi đó, Đà Nẵng hướng tới việc thu hút các quỹ đầu tư, công ty công nghệ, công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, và đặc biệt là thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với những mô hình mới như tài sản số, tiền số và thanh toán số.
Tầm nhìn chiến lược được thể hiện rõ qua các mục tiêu định lượng mà Chính phủ đặt ra. TP.HCM và Đà Nẵng phải triển khai ngay cơ chế sandbox cho sản phẩm tài chính mới; đề xuất chính sách ưu đãi đột phá để thu hút đầu tư của ít nhất 50 tổ chức tài chính quốc tế trong ba năm đầu; và số hóa 100% thủ tục với chi phí cạnh tranh cho nhà đầu tư. Mục tiêu cuối cùng là đưa trung tâm trở thành nhân tố chủ lực đóng góp thực chất cho sự phát triển của đất nước và hai thành phố.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos 2026 (tháng 1/2026), Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh đã trình bày định hướng phát triển trung tâm trong bối cảnh cạnh tranh và liên kết ngày càng sâu rộng giữa các trung tâm tài chính trên thế giới. Theo đó, thành phố hướng tới hình thành một hệ sinh thái tài chính – công nghệ hiện đại, minh bạch và hội nhập, trong đó khoa học – công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính được xác định là những trụ cột then chốt. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn nhấn mạnh quan điểm nhất quán của Việt Nam trong việc thu hút các định chế tài chính toàn cầu không chỉ với vai trò nhà đầu tư, mà là các đối tác chiến lược cùng tham gia kiến tạo trung tâm theo mô hình thế hệ mới.
Cơ cấu Ban điều hành và các bên tham gia
Bộ máy điều hành của trung tâm được tổ chức ở cấp cao nhất. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế. Trong lễ ra mắt tại TP.HCM, các thiết chế cốt lõi đã đồng loạt được công bố, bao gồm Cơ quan điều hành, Tòa án chuyên biệt và Trung tâm Trọng tài Quốc tế — ba trụ cột thể chế bảo đảm cho hoạt động tài chính, giải quyết tranh chấp và trọng tài theo chuẩn mực quốc tế.
Một điểm đáng chú ý trong mô hình nhân sự là cả TP.HCM và Đà Nẵng đều dự kiến thuê Giám đốc điều hành (CEO) là người nước ngoài, có kinh nghiệm làm việc và quản lý tại các trung tâm tài chính hàng đầu thế giới. Đây là cách tiếp cận thực dụng nhằm tận dụng kinh nghiệm vận hành thực tiễn từ các trung tâm như London, New York, Dublin, Hong Kong hay Dubai.
Về thành phần thành viên, danh sách thành viên chiến lược tại TP.HCM cho thấy sự đa dạng đáng kể giữa khu vực tài chính truyền thống và công nghệ. Nhóm này gồm Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM, Đại học Kinh tế TP.HCM, Liên minh kinh tế On-chain economy, Tập đoàn Gemadept và TikTok. Sự xuất hiện của một nền tảng công nghệ toàn cầu như TikTok bên cạnh các định chế tài chính truyền thống và một liên minh kinh tế on-chain phản ánh đúng định hướng kết hợp tài chính với công nghệ số mà trung tâm theo đuổi.
Nguồn nhân lực chuyên môn cũng được chuẩn bị một cách bài bản. Trường Đại học Tài chính – Marketing (UFM) đã biệt phái 8 phó giáo sư, tiến sĩ, nghiên cứu viên xuất sắc và thủ khoa cử nhân đến làm việc tại Cơ quan điều hành tại TP.HCM. Tại Đà Nẵng, thành phố đã thành lập ban trù bị, tổ giúp việc và hội đồng tư vấn quy tụ các chuyên gia kinh tế, tài chính, công nghệ hàng đầu trong nước và quốc tế. Tổ giúp việc gồm cán bộ được biệt phái từ các sở, ngành và ngân hàng thương mại, trong đó nhiều người tốt nghiệp cử nhân, thạc sĩ tại các nước phát triển.
Các sự kiện đã diễn ra: dòng thời gian then chốt
Quá trình hình thành trung tâm có thể được tái hiện qua một chuỗi sự kiện liên tiếp trong nửa cuối năm 2025 và những tháng đầu năm 2026.
- Từ tháng 9/2025, dựa trên các dự thảo nghị định, Đà Nẵng đã chuyển hoạt động của Ban trù bị và Tổ giúp việc sang trạng thái xây dựng mô phỏng và vận hành thử Cơ quan điều hành. Công việc bao gồm xây dựng quy trình cấp phép và đăng ký, công nhận thành viên, hệ thống một cửa tích hợp, cũng như các quy chế tổ chức và vận hành.
- Tháng 12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 323/2025/NĐ-CP, đồng thời tổ chức công bố thành lập trung tâm và ra mắt cơ quan điều hành tại Đà Nẵng — đặt nền móng chính thức cho giai đoạn vận hành.
- Ngày 22/1/2026 tại Davos, TP.HCM mời gọi các “đại bàng” đầu tư vào trung tâm, định vị thành phố như một điểm đến tài chính – công nghệ mới nổi trong khu vực.
- Ngày 11/2/2026 là cột mốc quan trọng nhất: Thủ tướng Phạm Minh Chính thay mặt Chính phủ tuyên bố ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC). Chủ tịch Hội đồng Điều hành trao chứng nhận cho các thành viên tham gia sáng lập. Cùng thời điểm, bên lề Singapore Airshow 2026, Vietjet cùng các đối tác quốc tế công bố thành lập Trung tâm Tài chính Hàng không châu Á – Thái Bình Dương tại TP.HCM, với sự ủng hộ của Boeing, Airbus, Pratt & Whitney, CFM, Rolls-Royce và Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Đây là minh chứng cụ thể cho khả năng liên kết giữa thể chế tài chính mới và các chuỗi giá trị toàn cầu.
- Ngày 25/3/2026, Tổng Lãnh sự quán Anh tại TP.HCM, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham) và Dragon Capital phối hợp tổ chức Hội thảo Anh – Việt về Trung tâm Tài chính Quốc tế 2026, với chủ đề “Hạ tầng thị trường tài chính”. Các nội dung trọng tâm gồm thị trường hàng hóa phái sinh, giám sát tài chính, khung pháp lý và thu hút đầu tư nước ngoài — được đánh giá là những yếu tố cốt lõi để hình thành một trung tâm tài chính hiện đại và cạnh tranh. Hội thảo diễn ra trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia.
- Ngày 24/4/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, TP.HCM và Đà Nẵng về triển khai hoạt động trung tâm. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết khung pháp lý nền tảng đã cơ bản được hình thành, tạo tiền đề quan trọng để chuyển sang giai đoạn vận hành. Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính phối hợp tham mưu phương án kiện toàn Ban Chỉ đạo và Hội đồng điều hành theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phát huy vai trò chủ động của hai thành phố.
Các mốc và sự kiện sắp diễn ra
Bước sang quý II/2026, trọng tâm chuyển dịch từ thiết lập thể chế sang vận hành thực chất và hoàn thiện hạ tầng.
Về khung giám sát, trước ngày 15/5/2026, UBND TP.HCM phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan triển khai thành lập cơ quan giám sát của trung tâm và báo cáo Chính phủ theo chỉ đạo tại Thông báo số 111. Đây là mảnh ghép quan trọng để bảo đảm trung tâm vận hành an toàn, minh bạch và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.
Trong tháng 5/2026, Tập đoàn Gemadept dự kiến khai trương Trung tâm Tài chính Hàng hải Quốc tế tại TP.HCM, sau khi đề xuất được UBND thành phố phê duyệt. Sự kiện này mở rộng phạm vi của trung tâm sang lĩnh vực tài chính hàng hải — một hướng đi tận dụng thế mạnh logistics và cảng biển của khu vực phía Nam.
Về hạ tầng vật chất, trong quý II/2026, Đà Nẵng dự kiến hoàn thành đầu tư tòa nhà 20 tầng cùng hệ thống lưu trữ, hạ tầng giám sát và điều hành thông minh tại Khu công viên phần mềm số 2, với diện tích sàn xây dựng hơn 27.000 m². Công trình này gắn với chức năng thu hút các quỹ đầu tư, công ty công nghệ và thử nghiệm có kiểm soát các mô hình tài sản số, tiền số, thanh toán số.
Trong giai đoạn 2026–2027, Đà Nẵng tiếp tục xúc tiến đầu tư hạ tầng và phát triển hệ sinh thái trung tâm tài chính tại khu đất sạch ven biển với quy mô khoảng 18 ha, song song với việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số gồm các dự án 5G, vệ tinh mặt đất, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Về phía Hội đồng Điều hành, nhiệm vụ năm 2026 bao gồm việc Bộ Tài chính chủ trì rà soát chiến lược phát triển và chương trình, kế hoạch làm việc, báo cáo Chủ tịch Hội đồng xem xét ban hành.
Một trong những điểm khác biệt của trung tâm so với các khu kinh tế truyền thống là việc đặt dữ liệu và công nghệ vào vị trí trung tâm của chiến lược. Khoa học – công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính được xác định là những trụ cột then chốt cho toàn bộ mô hình vận hành.
Nguồn hình: Báo Đà Nẵng
Về kết quả hạ tầng đã đạt được, tại Đà Nẵng, khu trụ sở Cơ quan điều hành tại Công viên phần mềm số 2 đã hoàn thành với hơn 4.000 m², bảo đảm đầy đủ hạ tầng internet, mạng 5G và hệ thống dữ liệu, máy chủ cho các thành viên. Việc phủ sóng 5G tại các khu vực quy hoạch đã hoàn tất, tạo nền tảng cho hoạt động tài chính hiện đại và fintech.
Cơ hội và thách thức phía trước
Việc hình thành trung tâm được đánh giá là cơ hội đặc biệt lớn đối với Việt Nam, nhưng thành công của mô hình phụ thuộc vào việc xây dựng đúng nền tảng ngay từ đầu. Bài học từ các trung tâm tài chính quốc tế khác cho thấy yếu tố quyết định không chỉ nằm ở ưu đãi thuế hay hạ tầng, mà ở chất lượng của khung pháp lý, năng lực giám sát và sự minh bạch của môi trường giao dịch.
Ở thời điểm tháng 5/2026, trung tâm đang ở giai đoạn chuyển tiếp then chốt: từ việc đã hoàn thiện cơ bản khung pháp lý và ra mắt các thiết chế cốt lõi, sang giai đoạn vận hành thực chất với việc thu hút thành viên, hoàn thiện cơ quan giám sát và đưa hạ tầng vật chất vào sử dụng. Cam kết của các tập đoàn lớn như SOVICO về kết nối dòng vốn quốc tế, triển khai các mô hình tài chính mới, đầu tư vào chuyển đổi số, tài chính xanh và tài chính bao trùm cho thấy khu vực tư nhân trong nước đang đặt kỳ vọng đáng kể vào mô hình này.
Chặng đường phía trước đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách, công nghệ, hạ tầng và nguồn nhân lực. Mục tiêu thu hút ít nhất 50 tổ chức tài chính quốc tế trong ba năm đầu sẽ là thước đo cụ thể nhất cho mức độ thành công của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam trong việc khẳng định vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.
