Nghiên cứu của Stanford và SMU phát hiện thị trường dự đoán Bitcoin kỳ hạn 5 phút gây thiệt hại 1,28 triệu USD do thao túng giá thanh toán.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford và Đại học Quản lý Singapore vừa công bố phát hiện cho thấy thị trường dự đoán Bitcoin kỳ hạn 5 phút của Polymarket tạo ra động cơ để nhà giao dịch thao túng giá giao ngay quanh thời điểm thanh toán hợp đồng, qua đó cho phép những người tham gia có trình độ cao thu lợi trong khi phần thiệt hại thuộc về nhà giao dịch nhỏ lẻ.
Nghiên cứu tập trung vào các hợp đồng trong đó nhà giao dịch đặt cược liệu giá Bitcoin sau 5 phút sẽ kết thúc cao hơn hay thấp hơn một ngưỡng xác định trước. Do các hợp đồng này được thanh toán dựa trên nguồn cấp dữ liệu giá của Chainlink, căn cứ vào giá Bitcoin tại thời điểm kết thúc mỗi khung giao dịch, nhà giao dịch có động cơ rõ ràng để tác động đến thị trường giao ngay ngay trước thời điểm thanh toán.
Qua phân tích hoạt động giao dịch trước và sau khi Polymarket triển khai các hợp đồng này vào tháng 7/2024, nhóm nghiên cứu ghi nhận dòng lệnh trên thị trường Bitcoin giao ngay tăng mạnh ngay trước thời điểm thanh toán, sau đó giá nhanh chóng đảo chiều, một diễn biến phù hợp với dấu hiệu thao túng giá thanh toán.
Nhóm nghiên cứu ước tính hành vi này đã làm dịch chuyển khoảng 1,28 triệu USD từ các nhà giao dịch thông thường sang những người thao túng trong giai đoạn lấy mẫu, trong khi việc kéo dài thời hạn hợp đồng từ 5 phút lên 15 phút gần như loại bỏ hoàn toàn hiện tượng này.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng kết quả không cho thấy thị trường dự đoán vốn dĩ dễ bị thao túng, mà chính cơ chế thiết kế thanh toán mới là yếu tố quyết định rủi ro, đồng thời đề xuất các khung thời gian thanh toán dài hơn hoặc phương pháp xác định giá thay thế như giá bình quân gia quyền theo thời gian như những giải pháp tiềm năng.
Ý nghĩa của phát hiện này có thể vượt ra ngoài lĩnh vực tài sản mã hóa, khi các sở giao dịch truyền thống như Nasdaq và Cboe cũng đã đề xuất các hợp đồng sự kiện gắn với giá tài sản, khiến thiết kế hợp đồng trở thành yếu tố ngày càng quan trọng khi thị trường dự đoán mở rộng sang các thị trường tài chính được quản lý.
World Cup thúc đẩy khối lượng giao dịch giữa lúc giám sát pháp lý siết chặt
Bối cảnh nghiên cứu trên xuất hiện đúng lúc thị trường dự đoán ghi nhận tăng trưởng bùng nổ, khi Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA 2026 với quy mô mở rộng đã thúc đẩy khối lượng giao dịch lên mức cao kỷ lục trong tháng 6.
Theo dữ liệu của DefiLlama, Kalshi xử lý khoảng 9,4 tỷ USD khối lượng giao dịch trong tháng, còn Polymarket International xử lý khoảng 4,3 tỷ USD; tính đến thời điểm hiện tại, các thị trường dự đoán đội vô địch trên hai nền tảng đã tạo ra tổng khối lượng hơn 5,4 tỷ USD, trong đó Polymarket chiếm khoảng 4,25 tỷ USD và Kalshi khoảng 1,2 tỷ USD.
Tuy nhiên, đà tăng trưởng này diễn ra song song với áp lực giám sát pháp lý ngày càng lớn, khi một số bang của Mỹ đã khởi kiện hoặc phản đối các công ty như Kalshi và Polymarket, trong khi Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ khẳng định các hợp đồng sự kiện được quản lý liên bang thuộc thẩm quyền độc quyền của cơ quan này.
Tranh chấp hiện đang được xem xét tại các tòa án liên bang, và giới chuyên gia pháp lý nhận định những phán quyết trái chiều giữa các tòa phúc thẩm cuối cùng có thể buộc Tòa án Tối cao Mỹ phải phân định thẩm quyền giữa các bang và CFTC đối với lĩnh vực này.
