Brandon Thomas dùng Claude của Anthropic phát triển WordCraft, GridCraft và DeckCraft mã nguồn mở thay thế Microsoft Office, trong đó GridCraft hỗ trợ 513/523 hàm Excel.
Brandon Thomas, kỹ sư đứng sau dự án ArtCraft, vừa công bố trên GitHub ba ứng dụng mã nguồn mở thay thế Word, Excel và PowerPoint, mang tên WordCraft, GridCraft và DeckCraft. Các ứng dụng được phát triển bằng Claude của Anthropic và phát hành theo giấy phép MIT và Apache 2.0, cho phép tái sử dụng kể cả cho mục đích thương mại. Dù còn nhiều hạn chế, dự án cho thấy AI đang kéo giảm mạnh chi phí tái tạo phần mềm.
Trước đó, Thomas đã gây chú ý với ArtCraft, bộ ứng dụng miễn phí mô phỏng Photoshop, Illustrator, Premiere và Lightroom, được phát triển bằng Claude Opus 5.5. Anh thực hiện dự án này sau nhiều lần phải trả phí hủy đăng ký dịch vụ của Adobe. Bộ ứng dụng thay thế Office ra mắt chưa đầy hai tuần sau đó. Để so sánh, OpenOffice.org và LibreOffice cần nhiều năm phát triển với cộng đồng lập trình viên quy mô lớn.
Ba ứng dụng được viết bằng Rust, ngôn ngữ nổi tiếng về tốc độ và khả năng ngăn lỗi bộ nhớ. Một bộ mã nguồn duy nhất chạy được trên Windows, macOS, Linux, BSD và trình duyệt web. Thomas mô tả dự án là tái phát triển độc lập: ứng dụng được xây dựng dựa trên đặc tả định dạng tệp công khai và việc quan sát phần mềm gốc, không sao chép mã nguồn của Microsoft. Compaq từng áp dụng cách tiếp cận pháp lý tương tự để tái tạo BIOS của IBM vào thập niên 1980.
Mức độ hoàn thiện còn khoảng cách
WordCraft đọc và ghi được tệp .docx, hỗ trợ 88% tính năng trên dải công cụ (ribbon) của Word, gồm theo dõi thay đổi, chú thích cuối trang, trích dẫn và trộn thư. Ứng dụng có dung lượng 91 MB, giao diện gần tương đồng với Word. Tuy nhiên, nhóm phát triển ước tính WordCraft mới đạt khoảng 60% mức sẵn sàng cho công việc thực tế, và ứng dụng vẫn ở giai đoạn alpha. Trước khi lên bản beta, WordCraft cần được kiểm thử với tệp .docx thực tế, giữ nguyên biểu đồ và SmartArt khi lưu, cải thiện bố cục trang và bổ sung chức năng in.
GridCraft hỗ trợ 513 trong 523 hàm của Excel và 89% lệnh trên ribbon, nhưng chỉ đạt khoảng 50% mức sẵn sàng. Nhiệm vụ tiếp theo của ứng dụng là bảo đảm tương thích với tệp .xlsx thực tế. DeckCraft đáp ứng khoảng 79% tổng tính năng và 93% tính năng cốt lõi của PowerPoint. Ứng dụng có thể xử lý tệp .pptx, hiệu ứng chuyển tiếp, hoạt ảnh và xuất PDF, nhưng chưa đạt bản alpha đầu tiên.
Điểm khác biệt của dự án là mỗi nút chức năng đều tương ứng với một lệnh mà tác nhân AI có thể kích hoạt thông qua Giao thức Ngữ cảnh Mô hình (MCP) của Anthropic. Nhờ đó, người dùng có thể yêu cầu Claude tạo biểu đồ hay định dạng báo cáo mà không cần thao tác chuột.
Hiện Microsoft thu phí 99,99 USD mỗi năm cho gói Microsoft 365 Personal và 129,99 USD cho gói gia đình. Một ứng dụng miễn phí, giao diện quen thuộc, mở được cùng định dạng tệp có thể tạo sức ép trực tiếp lên mô hình thuê bao này. Dù vậy, Thomas từng phải rút lại cam kết tái tạo đầy đủ tính năng Adobe trong một tháng, cho thấy kỳ vọng cần được tiết chế. Dẫu vậy, WordCraft đã thu hút hơn 12.000 lượt đánh dấu sao trên GitHub.
