Báo cáo Allianz cảnh báo châu Âu đang rơi vào “bẫy phụ thuộc” khi các doanh nghiệp Mỹ kiểm soát 80% thị trường đám mây khu vực, trong khi châu Á nắm 65% kim ngạch xuất khẩu AI toàn cầu.
Châu Âu đang đứng trước nguy cơ bị gạt ra ngoài lề trong cuộc đua địa chính trị xoay quanh trí tuệ nhân tạo, theo một báo cáo mới của tập đoàn bảo hiểm Allianz. Phân tích chỉ ra rằng lục địa này đang ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng đám mây, sản xuất chip và năng lực điện toán từ Mỹ và châu Á, hai cực đang nắm giữ phần lớn đòn bẩy kinh tế trong nền kinh tế tương lai do AI dẫn dắt.
Nếu xu hướng này tiếp diễn, châu Âu có nguy cơ định hình vai trò của mình như một bên tiêu thụ công nghệ AI thay vì một nhà sản xuất giữ vị thế chi phối.
Các con số hiện tại phác họa một bức tranh không mấy lạc quan. Các doanh nghiệp Mỹ đang kiểm soát khoảng 80% thị trường điện toán đám mây của châu Âu, 60% doanh thu phần mềm doanh nghiệp và gần 40% năng lực điện toán đang vận hành của khu vực.
Gần một nửa số dự án trung tâm dữ liệu sắp triển khai tại châu Âu cũng nằm trong tay các công ty công nghệ Mỹ. Trong khi đó, kể từ năm 2023, Mỹ đã tăng gấp ba lần lượng nhập khẩu liên quan đến hạ tầng AI, còn châu Âu chỉ tăng khoảng 40%, một khoảng cách tốc độ đủ để khiến sự chênh lệch ngày càng nới rộng theo thời gian.
Bị kẹp giữa hai gọng kìm công nghệ
Nếu Mỹ thống trị tầng hạ tầng và dịch vụ, châu Á đang nắm chặt tầng sản xuất phần cứng. Khu vực này kiểm soát khoảng 65% kim ngạch xuất khẩu liên quan đến AI trên toàn cầu và là nơi đặt trụ sở của 7 trong số 10 nhà xuất khẩu AI hàng đầu thế giới.
Điều này đặt châu Âu vào thế bị kẹp giữa hai gọng kìm công nghệ: phụ thuộc vào Mỹ về phần mềm và hạ tầng đám mây, đồng thời phụ thuộc vào châu Á về chip và chuỗi cung ứng phần cứng. Allianz cảnh báo sự phụ thuộc kép này sẽ tạo ra các điểm yếu có tính cấu trúc, bao gồm rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, dễ tổn thương trước sức ép địa chính trị và mất đi khả năng mặc cả kinh tế trong dài hạn.
Báo cáo kết luận rằng châu Âu có thể cần tăng tốc mạnh mẽ đầu tư AI trong nước để thoát khỏi quỹ đạo phụ thuộc vào công nghệ này. Thách thức không chỉ là kỹ thuật hay tài chính mà còn mang tính thời điểm: trong một cuộc đua mà khoảng cách đang được đo bằng tốc độ triển khai hạ tầng và quy mô vốn đầu tư, mỗi năm chậm trễ đều có thể trở thành một khoảng cách khó bù đắp hơn trong tương lai.
