Giao thức đồng thuận Alpenglow giúp Solana rút ngắn thời gian đạt tính chung cuộc từ khoảng 12,8 giây xuống 150 mili giây, nhanh hơn khoảng 85 lần.
Blockchain Solana vừa kích hoạt Alpenglow, giao thức đồng thuận mới thay thế cơ chế TowerBFT vốn vận hành từ khi mạng lưới ra mắt. Anza, một trong những nhóm phát triển cốt lõi của Solana, cho biết quá trình chuyển đổi đã hoàn tất trên mạng chính, toàn bộ lịch sử giao dịch được giữ nguyên. Bản nâng cấp nhắm đến việc đẩy nhanh quyết toán cho các dịch vụ thanh toán, sàn giao dịch tài sản mã hóa và ứng dụng tài chính trong hệ sinh thái.
Thay đổi trọng tâm nằm ở tính chung cuộc, tức thời điểm một giao dịch trở nên không thể đảo ngược. Trước đây, Solana đưa ra xác nhận sơ bộ trong chưa đầy một giây nhưng cần khoảng 12,8 giây để giao dịch đạt tính chung cuộc. Với Alpenglow, thời gian mục tiêu chỉ còn khoảng 150 mili giây, tương đương mức giảm hơn 98%. Solana lưu ý hiệu suất thực tế còn phụ thuộc vào độ trễ mạng và sự phân bổ tài sản đặt cược giữa các nút xác thực. Giao thức mới cũng duy trì được đồng thuận ngay cả khi bên tấn công kiểm soát tới 20% tổng lượng tài sản đặt cược và 20% khác không hoạt động.
Động lực của bước nhảy này là cơ chế bỏ phiếu Votor, cho phép các nút xác thực trao đổi thông điệp trực tiếp thay vì gửi phiếu bầu dưới dạng giao dịch riêng biệt. Một khối có thể đạt tính chung cuộc sau một vòng bỏ phiếu nếu nhận được sự ủng hộ của các nút đại diện cho ít nhất 80% tổng tài sản đặt cược. Nếu chưa đạt ngưỡng này, giao thức sẽ tiến hành vòng thứ hai với ngưỡng chấp thuận 60%.
Những thay đổi kỹ thuật hệ sinh thái cần thích ứng
Dù người dùng thông thường không phải thao tác gì thêm, các đơn vị vận hành nút xác thực phải nâng cấp phần mềm tương thích và nộp phí tham gia xác thực (VAT) 0,8 SOL cho mỗi chu kỳ. Theo tài liệu chính thức, việc phiếu bầu không còn được ghi vào khối dưới dạng giao dịch sẽ làm thay đổi cách thống kê số lượng giao dịch trên mạng lưới.
Hai trạng thái “đã xác nhận” và “hoàn tất” nay biểu thị cùng một mức độ xác nhận. Nhiều phiên bản khối cạnh tranh có thể cùng tồn tại trong một khe thời gian, buộc các hệ thống xử lý dữ liệu trên chuỗi phải điều chỉnh. Bên cạnh đó, Bằng chứng lịch sử (PoH) không còn quyết định nhịp tạo khối; dấu thời gian do nút tạo khối gán và được các thành viên khác kiểm chứng. Cơ chế thực thi hợp đồng thông minh và tính phí giao dịch vẫn giữ nguyên.
Giám đốc điều hành Anza Brennan Watt đánh giá đây là bản nâng cấp blockchain lớn và tham vọng nhất kể từ The Merge của Ethereum. Anza đã đi từ đặc tả kỹ thuật đến triển khai trên mạng chính trong chưa đầy 18 tháng, sau các vòng kiểm toán bảo mật, kiểm thử chống tấn công và thử nghiệm trên Devnet lẫn Testnet. Theo ông Watt, tốc độ này có được nhờ sự phối hợp giữa nhà phát triển, các bên trong hệ sinh thái và đơn vị vận hành nút xác thực.
Votor mới là giai đoạn đầu của Alpenglow. Giai đoạn kế tiếp sẽ kích hoạt Rotor, thay thế hệ thống truyền phát khối Turbine nhằm tiếp tục giảm độ trễ, song thời điểm triển khai chưa được công bố. Bản nâng cấp diễn ra trong bối cảnh Solana Foundation đẩy mạnh mảng tài chính tổ chức. Tháng 3/2026, tổ chức này ra mắt nền tảng cho phép doanh nghiệp xây dựng dịch vụ tài chính trên blockchain qua một bộ API thống nhất. Đến tháng 7, SBI Holdings công bố quan hệ đối tác chiến lược với Solana Foundation để thiết lập thị trường tài chính trên chuỗi tại Nhật Bản.
