Zakura dự kiến đưa chữ ký hậu lượng tử vào Zcash trong tháng 1, bảo vệ giao dịch minh bạch trước nguy cơ AI và máy tính lượng tử.
Trong khi phần lớn cộng đồng tài sản mã hóa vẫn tranh luận về các biện pháp phòng vệ khẩn cấp, một nhóm phát triển Zcash cho biết họ đã có lộ trình cụ thể. Zakura, đơn vị phát triển phần mềm nút đầy đủ cho Zcash, dự kiến các mã lệnh hỗ trợ chữ ký hậu lượng tử sẽ được tích hợp vào mạng lưới trong tháng 1. Đây là các chỉ thị cấp thấp cho phép mạng lưới xác minh một loại chữ ký mật mã mới.
Theo bài viết kỹ thuật của Roman Akhtariev, mục tiêu của sáng kiến là xây dựng các vùng giao dịch minh bạch có khả năng chống chịu hoàn toàn trước tấn công lượng tử nhờ chữ ký dựa trên hàm băm. Zcash hiện hỗ trợ hai hình thức thanh toán: giao dịch được bảo vệ, che giấu người gửi, người nhận và số tiền; và giao dịch minh bạch, công khai thông tin tương tự Bitcoin. Địa chỉ minh bạch chỉ chứa giá trị băm của khóa công khai, còn bản thân khóa sẽ bị lộ trên blockchain khi chủ sở hữu dùng địa chỉ đó để giao dịch.
Phương án của Zakura kết hợp hai lớp bảo vệ. Thứ nhất, ví tự động chuyển sang địa chỉ mới sau mỗi giao dịch để hạn chế việc lộ khóa công khai. Thứ hai, hệ thống bổ sung cơ chế chữ ký dự phòng dựa trên hàm băm mang tên WOTS. Khác với mật mã đường cong elliptic, vốn bị giới nghiên cứu lo ngại có thể bị AI hoặc máy tính lượng tử phá vỡ, chữ ký dựa trên hàm băm không phụ thuộc vào các phép toán này.
Bài toán quyền riêng tư khi luân chuyển địa chỉ
Việc luân chuyển địa chỉ lại phát sinh rủi ro mới: khi ví yêu cầu máy chủ kiểm tra số dư trên nhiều địa chỉ, máy chủ có thể suy ra các địa chỉ đó thuộc cùng một người dùng. Zakura xử lý vấn đề bằng kỹ thuật truy xuất thông tin riêng tư (PIR), cho phép ví lấy dữ liệu mà không tiết lộ bản ghi cụ thể đang được truy vấn. Tính năng đang được triển khai trong tuần này trên ví Vizor, người dùng có thể thử nghiệm bằng cách bật tùy chọn “truy vấn riêng tư”.
Trên mạng xã hội X, Zakura cho biết trong khi các bên khác còn lo ngại về tính khả thi của luân chuyển địa chỉ minh bạch, nhóm đã bắt đầu giải quyết vấn đề liên kết địa chỉ để nhận diện người dùng. Phát biểu này được xem là gián tiếp nhắm tới Justin Drake, nhà nghiên cứu của Ethereum Foundation, người trong tuần đã kêu gọi giới nắm giữ tài sản bình tĩnh chuyển tiền sang địa chỉ mới, song phản ứng của cộng đồng lại khá căng thẳng.
Drake cảnh báo những tiến bộ toán học do AI thúc đẩy có thể phá vỡ cơ chế chữ ký ECDSA đang bảo vệ Bitcoin và Ethereum trước cả máy tính lượng tử, và trong kịch bản xấu nhất, điều này có thể xảy ra chỉ trong vài tháng. Nhà đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin cũng cho rằng khả năng AI phá vỡ các cơ chế mã hóa trong vòng hai năm tới là có cơ sở.
Dù vậy, kế hoạch của Zakura hiện chỉ áp dụng cho phần giao dịch minh bạch, và chưa nêu rõ phương thức cũng như thời điểm kích hoạt các mã lệnh mới trên toàn mạng. Sáng kiến diễn ra khi Zcash ngày càng thu hút giới đầu tư tổ chức, với đề xuất quỹ ETF mới tại Mỹ liên quan đến anh em nhà Winklevoss, sản phẩm ETP Zcash đầu tiên tại châu Âu, cùng đợt nâng cấp giúp tăng gấp ba tốc độ xử lý giao dịch riêng tư.
