IMF: Hơn 50% giao dịch cổ phiếu token hóa diễn ra ngoài giờ Phố Wall, nhưng thị trường 2,3 tỷ USD này biến động gấp 1,5 lần cổ phiếu gốc.
Thị trường cổ phiếu token hóa đang cho thấy nhu cầu thực tế từ nhà đầu tư, song vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về biến động giá và thanh khoản. Đây là kết luận chính trong Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Theo IMF, hơn một nửa khối lượng giao dịch cổ phiếu token hóa diễn ra ngoài giờ giao dịch thông thường của thị trường Mỹ, cho thấy nhà đầu tư đánh giá cao khả năng giao dịch không bị giới hạn bởi khung giờ của Phố Wall. Khoảng 80% giao dịch có quy mô nhỏ hơn một cổ phiếu nguyên vẹn, phản ánh nhu cầu lớn đối với hình thức sở hữu phân đoạn trong nhóm nhà đầu tư cá nhân.
Cổ phiếu token hóa là các token phát hành trên blockchain, có giá trị biến động theo giá cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết. IMF đã nghiên cứu năm loại cổ phiếu token hóa của Mỹ có thanh khoản cao nhất, bao gồm các token theo dõi giá Tesla, Nvidia và chỉ số S&P 500, trên 11 nền tảng giao dịch trong 365 ngày. Kết quả cho thấy giá hình thành trên blockchain (on-chain) mang giá trị thông tin thực sự: khi thị trường truyền thống mở cửa trở lại, giá cổ phiếu cơ sở phản ánh từ 87% đến 99% mức biến động qua đêm đã được ghi nhận trước đó trên các token tương ứng.
Tuy vậy, hạn chế của thị trường này vẫn rõ rệt. Cổ phiếu token hóa biến động mạnh gấp khoảng 1,5 lần cổ phiếu cơ sở và có thanh khoản thấp hơn đáng kể, đặc biệt trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), nơi giá thường chênh lệch lớn so với thị trường truyền thống. Với tổng giá trị khoảng 2,3 tỷ USD, thị trường còn nhỏ và mức độ tập trung cao, khi Ondo Finance và xStocks của Backed Finance nắm hơn 70% thị phần. Cả hai đều phát hành token tổng hợp, cho phép nhà đầu tư hưởng biến động giá mà không trực tiếp sở hữu cổ phiếu cơ sở.
IMF nhấn mạnh các kết quả nghiên cứu “cần được diễn giải một cách thận trọng” do thị trường mới ở giai đoạn đầu, đồng thời đánh giá rủi ro hệ thống hiện còn hạn chế. Tổ chức này khuyến nghị cơ quan quản lý cân nhắc áp dụng cơ chế ngắt mạch cho hoạt động giao dịch liên tục 24/7 và tăng cường giám sát mối liên kết giữa thị trường token hóa với hệ thống tài chính truyền thống. Trước đó, IMF từng cảnh báo tài chính token hóa và stablecoin có thể khuếch đại các cuộc khủng hoảng tài chính.
Phố Wall tăng tốc đua token hóa
Báo cáo được công bố khi các định chế tài chính và công nghệ lớn tại Mỹ đẩy mạnh hiện diện trong lĩnh vực token hóa tài sản. Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) dự kiến tiếp cận nhà đầu tư tài sản mã hóa thông qua Blockchain.com, trong khi Intercontinental Exchange (ICE), công ty mẹ của NYSE, hợp tác với OKX triển khai giao dịch cổ phiếu token hóa 24/7 theo cơ chế miễn trừ đổi mới của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).
Securitize gần đây đã đưa cổ phiếu token hóa của Nvidia, Apple và Amazon lên blockchain Solana và lên kế hoạch mở rộng sang các mạng khác. Cboe đạt thỏa thuận với S&P về các sản phẩm quyền chọn token hóa, còn Coinbase ra mắt dịch vụ cổ phiếu token hóa cho người dùng ngoài Mỹ trên mạng Base vào tháng 8. Làn sóng này cho thấy token hóa đang dần dịch chuyển từ thử nghiệm sang hạ tầng thị trường chính thống, kéo theo yêu cầu cấp thiết về khung giám sát phù hợp.
