Quốc hội Myanmar thông qua luật hình sự mới, quy định án tử hình với hành vi cưỡng ép lừa đảo gây chết người và tù chung thân với lừa đảo tài sản mã hóa, giữa lúc thiệt hại khu vực đạt 114 tỷ USD.
Quốc hội Myanmar do quân đội hậu thuẫn hôm thứ Ba đã thông qua một đạo luật cho phép áp dụng án tử hình đối với những người sử dụng bạo lực hoặc giam giữ trái pháp luật nhằm cưỡng ép người khác tham gia thực hiện các hành vi lừa đảo trực tuyến.
Theo dự thảo được công bố hồi tháng 5, nếu hành vi ngược đãi khiến nạn nhân thiệt mạng, hình phạt tử hình sẽ được áp dụng. Dự thảo cũng quy định mức án tối đa là tù chung thân đối với bất kỳ ai điều hành trung tâm lừa đảo trực tuyến hoặc thực hiện hành vi lừa đảo tài sản mã hóa, cùng mức án từ 10 năm tù đến chung thân đối với hành vi cưỡng ép.
Nghị sĩ Hạ viện Aye Chan cho AFP biết án tử hình được giữ nguyên trong phiên bản đã thông qua và các nội dung quan trọng của dự luật về cơ bản không thay đổi, dù toàn văn đạo luật hiện chưa được công bố.
Đây là đạo luật đầu tiên được chính quyền của Min Aung Hlaing thông qua kể từ khi ông nhậm chức tổng thống dân sự vào tháng 4, sau khi lãnh đạo cuộc đảo chính năm 2021.
Theo hiến pháp, một phần tư số ghế tại cả hai viện Quốc hội, tương đương 166 ghế, được dành riêng cho quân đội, trong khi Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển giành 339 ghế còn lại tại các cuộc bầu cử nhiều giai đoạn, khi đảng của bà Aung San Suu Kyi đã bị giải thể và không được tham gia tranh cử.
Quy mô thiệt hại khu vực và phản ứng quốc tế
Đạo luật được ban hành trong bối cảnh các khu tổ hợp lừa đảo tài sản mã hóa tại châu Á tiếp tục gây thiệt hại lớn. Hồi tháng 5/2025, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với Quân đội Quốc gia Karen, tổ chức tiền thân là Lực lượng Biên phòng Karen, xác định đây là tổ chức tội phạm xuyên quốc gia kiểm soát khu vực biên giới Thái Lan, nơi đặt trụ sở của nhiều đường dây lừa đảo trên không gian mạng và được cho là hưởng lợi từ mối quan hệ với quân đội Myanmar, dù tổ chức này phủ nhận liên quan.
Theo ước tính của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm, các hoạt động lừa đảo tại Đông Á, Đông Nam Á và châu Đại Dương đã gây thiệt hại từ 88,3 tỷ USD đến 114,1 tỷ USD trong năm 2025, với công dân của ít nhất 80 quốc gia được phát hiện bên trong các khu tổ hợp lừa đảo.
Campuchia cũng đang thúc đẩy dự luật riêng quy định án tù chung thân đối với những người đứng đầu các khu tổ hợp này, trong khi các công tố viên Mỹ mới đây đã thu giữ 25 triệu USD tài sản mã hóa liên quan đến các vụ lừa đảo vận hành từ khu vực. Liên Hợp Quốc cảnh báo lực lượng cảnh sát khu vực vẫn chưa đủ năng lực truy vết dòng tiền phạm tội trên chuỗi khối.
Myanmar nối lại việc thi hành án tử hình từ năm 2022 sau khi xử tử bốn nhà hoạt động, đánh dấu lần hành quyết đầu tiên kể từ năm 1976. Đáng chú ý, chỉ vài ngày sau khi nhậm chức hồi tháng 4, Min Aung Hlaing từng giảm toàn bộ các bản án tử hình trong nước xuống còn chung thân, trước khi Quốc hội dưới quyền ông ban hành các quy định mới về hình phạt tử hình chỉ ba tháng sau đó.
