Nghị định 284/2026/NĐ-CP áp mức phạt lên đến 3.800 USD với nhà đầu tư giao dịch ngoài sàn được cấp phép, có hiệu lực từ 1/9 dù chưa sàn nào được duyệt.
Việt Nam đã đưa ra các mức phạt đối với hành vi giao dịch tài sản mã hóa ngoài các nền tảng được cơ quan nhà nước cấp phép, với mức chế tài tương đương các hình phạt áp dụng cho hành vi điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn.
Theo Nghị định số 284/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 16/7, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa mà không thông qua nhà cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép có thể bị phạt từ 30 triệu đến 50 triệu VND, tương đương khoảng 1.140–1.900 USD đối với tổ chức, còn cá nhân vi phạm cùng hành vi nhìn chung chịu mức phạt bằng một nửa. Để so sánh, người điều khiển ô tô có nồng độ cồn trong máu trên 0,08% có thể bị phạt từ 30 triệu đến 40 triệu VND, đồng thời bị tước giấy phép lái xe hai năm.
Quy định mới, có hiệu lực từ ngày 1/9, tạo cơ sở xử phạt cụ thể cho kế hoạch hạn chế hoạt động của các nền tảng nước ngoài như Binance, OKX và Bybit, trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng một thị trường trong nước được quản lý.
Nhà đầu tư trong nước giao dịch các tài sản mã hóa chỉ dành riêng cho nhà đầu tư nước ngoài có thể chịu mức phạt cao hơn, từ 70 triệu đến 100 triệu VND (khoảng 2.650–3.800 USD), trong khi doanh nghiệp cung cấp hoặc quảng cáo dịch vụ khi chưa được cấp phép có thể bị phạt từ 180 triệu đến 200 triệu VND (khoảng 6.800–7.600 USD).
Nghị định cũng quy định mức phạt lên tới 70 triệu VND đối với nhà cung cấp dịch vụ được cấp phép nhưng không xác minh danh tính khách hàng, và lên tới 200 triệu VND đối với hành vi thu thập, lưu trữ, trao đổi, mua bán hoặc công bố trái phép dữ liệu tài khoản tài sản mã hóa, quy định được ban hành trong bối cảnh số vụ tấn công bạo lực để chiếm đoạt tài sản mã hóa gia tăng, đặc biệt tại Pháp.
Sàn giao dịch trong nước vẫn chờ được cấp phép
Việt Nam hiện chưa cấp bất kỳ giấy phép nào cho sàn giao dịch tài sản mã hóa, điều có thể khiến việc thực thi bị lùi lại sau thời điểm nghị định có hiệu lực, bởi nhà đầu tư khó bị xử phạt hợp lý vì dùng nền tảng chưa được phê duyệt khi chưa có lựa chọn thay thế trong nước.
Theo báo điện tử The Leader, tính đến tháng 5, Bộ Tài chính đã xác định năm doanh nghiệp có hồ sơ ban đầu đầy đủ và hợp lệ, gồm VIXEX, Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam, CAEX liên quan đến VPBank, SCEX và TCEX liên quan đến Techcombank. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khi đó cho biết Việt Nam kỳ vọng hoạt động đầu tiên trên thị trường được quản lý chính thức có thể bắt đầu ngay trong quý III.
Chương trình thí điểm yêu cầu các đơn vị đăng ký phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ VND (khoảng 380 triệu USD) và giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở mức 49%, thiết lập rào cản gia nhập thị trường ở mức cao. Việt Nam xếp thứ tư toàn cầu trong Chỉ số Chấp nhận Tài sản mã hóa năm 2025 của Chainalysis, với hơn 200 tỷ USD tài sản mã hóa được giao dịch trong 12 tháng tính đến tháng 6/2025, hoạt động không chỉ giới hạn ở giao dịch mà còn mở rộng sang kiều hối, tiết kiệm và trò chơi điện tử.
