Sam Altman đàm phán trao Chính phủ Mỹ 5% cổ phần OpenAI, trị giá khoảng 42,6 tỷ USD, đồng thời kêu gọi các hãng AI lớn khác làm tương tự.
OpenAI đã bước vào các cuộc đàm phán với chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc trao cho Chính phủ Mỹ 5% cổ phần sở hữu trong công ty, theo Financial Times dẫn nguồn từ hai người am hiểu vấn đề. Dựa trên mức định giá 852 tỷ USD mà OpenAI đạt được trong vòng gọi vốn hồi tháng 3, giá trị phần cổ phần này vào khoảng 42,6 tỷ USD.
Đề xuất được Tổng giám đốc điều hành Sam Altman trình bày như một cách dân chủ hóa lợi ích kinh tế từ trí tuệ nhân tạo, đảm bảo người dân Mỹ được chia sẻ thành quả tăng trưởng của ngành này. Theo FT, ông đã trực tiếp trao đổi ý tưởng với Tổng thống Trump, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent.
Mô hình quỹ tài sản quốc gia và tham vọng mở rộng toàn ngành
Cấu trúc được đề xuất mô phỏng theo mô hình quỹ tài sản quốc gia, tương tự Alaska Permanent Fund, quỹ nhà nước thành lập năm 1976 để đầu tư nguồn thu dầu mỏ thặng dư và chi trả cổ tức hằng năm cho cư dân bang này.
Tham vọng của Altman không dừng lại ở OpenAI: ông được cho là muốn các nhà phát triển AI hàng đầu khác của Mỹ, bao gồm Anthropic, Google và Meta, cũng chuyển nhượng 5% cổ phần tương tự cho chính phủ thông qua cùng một công cụ. Tuy nhiên, chưa có công ty nào trong số này phát tín hiệu quan tâm tham gia.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh OpenAI vừa ra mắt GPT-5.6 ở phạm vi hạn chế, sau khi Văn phòng Giám đốc An ninh mạng Quốc gia của Nhà Trắng yêu cầu triển khai có giới hạn trong lúc các quan chức xây dựng khuôn khổ kiểm thử đối với AI tuyến đầu.
Đây là lần thứ hai trong tháng chính phủ can thiệp vào lĩnh vực này, sau khi Anthropic trải qua phần lớn tháng 6 trong tình trạng bị hạn chế truy cập đối với Mythos 5 và Fable 5 do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp, trước khi quyền truy cập được khôi phục trong tuần này. Giới quan sát nhận định OpenAI đã thể hiện thái độ hợp tác hơn với chính phủ so với Anthropic, sẵn sàng ký kết những quan hệ đối tác mà đối thủ từ chối tham gia.
Việc nắm giữ cổ phần trong các doanh nghiệp công nghệ đang trở thành công cụ ưu tiên của chính quyền Trump để quản lý quan hệ với ngành. Chính phủ đã nắm 9,9% cổ phần Intel vào tháng 8 năm ngoái, chi 8,9 tỷ USD bằng cách chuyển các khoản tài trợ theo Đạo luật CHIPS thành cổ phiếu, một vị thế hiện có giá trị vượt xa con số ban đầu. AMD và Nvidia cũng đã đồng ý chuyển giao 15% doanh thu từ chip bán sang Trung Quốc để đổi lấy giấy phép xuất khẩu.
FT cho biết các cuộc thảo luận với OpenAI vẫn ở giai đoạn ý tưởng ban đầu và có thể cần Quốc hội phê chuẩn. Nếu thành hiện thực, đây sẽ là lần đầu tiên Washington nắm cổ phần trong một công ty AI tư nhân, diễn ra khi OpenAI đang xử lý hồ sơ IPO bảo mật và đối mặt cuộc điều tra từ liên minh tổng chưởng lý 42 bang.
Song song đó, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đang thúc đẩy dự luật yêu cầu các hãng AI lớn nhất chuyển giao 50% cổ phần cho một quỹ công, với nguồn thu chi trả trực tiếp cho người dân.
