Nhà Trắng công bố kế hoạch quốc gia ưu tiên tăng trưởng và xuất khẩu AI “Made in America” nhưng vấp phải chỉ trích về việc đánh đổi an toàn.
Nhà Trắng đã công bố Kế hoạch Hành động AI vào thứ Tư, nhằm củng cố vị thế thống trị của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo thông qua việc đẩy nhanh triển khai hạ tầng và xuất khẩu công nghệ. Kế hoạch này được đưa ra sau sáng kiến Dự án Stargate trị giá 500 tỷ USD do OpenAI, Oracle và SoftBank dẫn đầu, nhưng đã vấp phải sự phản đối từ các tổ chức dân quyền và chuyên gia chính sách, những người cho rằng chiến lược này đánh đổi yếu tố an toàn để theo đuổi quyền lực kinh tế.
Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, nhấn mạnh rằng kế hoạch này là nỗ lực tổng lực của liên bang để tăng tốc năng lực đổi mới, xây dựng cơ sở hạ tầng tiên tiến và dẫn dắt toàn cầu. Ông khẳng định chính quyền đang hành động với tinh thần khẩn trương để đảm bảo người lao động và các gia đình Mỹ phát triển trong kỷ nguyên AI.
Kế hoạch bao gồm bốn trụ cột chính. Đầu tiên là xuất khẩu AI Mỹ, với Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao phối hợp với khu vực tư nhân để cung cấp các hệ thống AI “full-stack” an toàn, bao gồm phần cứng, phần mềm và tiêu chuẩn cho các quốc gia đồng minh. Thứ hai là tăng tốc triển khai hạ tầng thông qua việc đẩy nhanh quy trình cấp phép cho các trung tâm dữ liệu và nhà máy sản xuất chip, đồng thời khởi động các chương trình đào tạo lực lượng lao động có nhu cầu cao. Thứ ba là cắt giảm quy định để loại bỏ các quy định liên bang làm chậm phát triển AI. Cuối cùng là đảm bảo tự do ngôn luận trong AI bằng cách yêu cầu các hợp đồng liên bang không được mang định kiến ý thức hệ do chính phủ áp đặt.
Tranh cãi về chính trị hóa AI
Matthew Mittelsteadt, chuyên gia nghiên cứu chính sách công nghệ tại viện Cato, gọi kế hoạch này là “một gói chính sách lẫn lộn”. Ông hoan nghênh việc nhấn mạnh đổi mới nhanh so với các sắc lệnh thời Biden, nhưng cảnh báo về nguy cơ lạm dụng chính trị. Theo Mittelsteadt, việc gắn các hợp đồng liên bang với mô hình phù hợp định hướng chính phủ có thể chính trị hóa toàn bộ lĩnh vực AI, khiến các nhà phát triển bắt đầu xây dựng theo hướng làm hài lòng chính quyền.
Ông cảnh báo rằng nếu các mô hình AI của Mỹ bắt đầu phản ánh chương trình chính trị, người dùng quốc tế có thể xem đó là công cụ ảnh hưởng của Mỹ thay vì công nghệ trung lập. Mittelsteadt nhấn mạnh rằng bất kỳ ai muốn sử dụng mô hình AI của Mỹ ở nước ngoài sẽ nhìn nhận chúng như chịu ảnh hưởng của chính phủ Mỹ, giống như cách thế giới nhìn nhận mô hình của Trung Quốc là công cụ của chính quyền Bắc Kinh.
Kế hoạch cũng đe dọa ngừng cấp tài trợ AI liên bang cho các tiểu bang có quy định bị xem là “gây cản trở”, điều mà các nhà phê bình cho rằng sẽ kìm hãm đổi mới địa phương và châm ngòi cho tranh chấp hiến pháp mới. Mittelsteadt bày tỏ hoài nghi về khả năng thực thi lời đe dọa này, đặc biệt đối với các bang có ngành công nghệ lớn như California, khi phần lớn tài trợ được chuyển tới các thực thể liên bang như các phòng thí nghiệm quốc gia.
Eric Null, đồng Giám đốc Dự án Quyền riêng tư & Dữ liệu tại Trung tâm Dân chủ và Công nghệ, cho rằng Kế hoạch AI có thể làm suy yếu các nỗ lực điều tiết AI một cách hiệu quả. Ông chỉ ra rằng việc loại bỏ hoàn toàn thiên kiến ý thức hệ khỏi AI là điều rất khó, và việc thực thi quy định sẽ rất phức tạp. Null cảnh báo rằng dưới tay một chính quyền mang tính đảng phái, điều này có thể dẫn đến thực thi không công bằng, coi một số quan điểm là thiên kiến trong khi bỏ qua những quan điểm khác.
