Vitalik Buterin cho rằng bản nâng cấp Hegotá, dự kiến năm 2027, có thể là đợt phân nhánh cuối cùng còn quen thuộc, trước khi Ethereum chuyển sang STARK đệ quy và mật mã chống lượng tử.
Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin cho biết Hegotá có thể là đợt phân nhánh “bình thường” cuối cùng của mạng lưới. Sau đó, quá trình phát triển sẽ chuyển sang các công nghệ như STARK đệ quy, xác minh hình thức tự động, cơ chế đồng thuận tối ưu hóa và mật mã an toàn trước máy tính lượng tử.
Ethereum hướng tới “máy tính thế giới dựa trên mật mã học”
Hôm Chủ nhật, ông Buterin nhận định Hegotá, dự kiến triển khai vào năm 2027, nhiều khả năng là bản nâng cấp cuối cùng mà tính năng và công nghệ vẫn đủ quen thuộc với người từng biết đến Ethereum từ năm 2015. Theo ông, PeerDAS, cơ chế cho phép các nút mạng xác minh tính sẵn có của dữ liệu bằng cách lấy mẫu từng phần thay vì tải xuống toàn bộ, đã đánh dấu bước khởi đầu để Ethereum chuyển “từ chỗ chỉ là một blockchain trở thành một hệ thống mạnh mẽ hơn rất nhiều”.
Ông mô tả sự tiến hóa này là việc hình thành một “máy tính thế giới dựa trên mật mã học”. Mô hình mới vượt ra ngoài cách vận hành hiện nay, khi các nút chỉ tải xuống và thực thi lại giao dịch, để hướng tới kiến trúc kết hợp blockchain với xác minh mật mã, quyền riêng tư và các thành phần ngoài chuỗi phi tập trung. Nhiều hoạt động tính toán hơn có thể chuyển ra ngoài chuỗi, còn lớp cơ sở đảm nhiệm việc xác minh kết quả, quyết toán giao dịch và duy trì khả năng truy cập vào trạng thái dùng chung trên chuỗi.
Bài đăng đã làm dấy lên tranh luận về việc nên chuyển bao nhiêu phần tính toán và trạng thái ra ngoài chuỗi, cũng như những phần nào Ethereum cần tiếp tục xử lý trực tiếp. Nhà nghiên cứu Barnabé Monnot cho rằng cách làm này, khi kết quả được ghi cam kết và chứng minh trên chuỗi, có thể giảm đáng kể khối lượng công việc của mạng lưới và cho phép vận hành các nút nhẹ hơn. Tuy vậy, ông nhấn mạnh một “máy tính thế giới” vẫn nên lưu trực tiếp trên chuỗi những bản ghi quan trọng mà ứng dụng phụ thuộc vào, để người dùng quan sát và tương tác mà không phải dựa vào máy chủ bên ngoài hay bên trung gian.
Bình luận viên mang bút danh Cryptographic cho rằng kiến trúc này có thể mở rộng phạm vi của tài chính phi tập trung (DeFi), khi các phép tính phức tạp hơn diễn ra bên ngoài hợp đồng thông minh còn Ethereum xác minh kết quả tuân thủ quy tắc giao thức. Ví dụ điển hình là cho vay DeFi, nơi việc phân tích tài sản bảo đảm, định tuyến thanh lý hay ghép nối người vay với người cho vay có thể thực hiện ngoài chuỗi trước khi được xác minh và quyết toán.
Không phải ai cũng đồng thuận về tầm quan trọng của hướng đi này. Luật sư tài sản mã hóa Gabriel Shapiro đặt câu hỏi về nhu cầu thực tế đối với các hệ thống dựa trên bằng chứng so với mô hình truyền thống dựa trên niềm tin. Theo ông, nhiều dịch vụ tài chính hiện nay vận hành nhờ uy tín, quy định pháp luật và cơ chế thực thi pháp lý hơn là nhờ xác minh mật mã liên tục. Câu hỏi về nhu cầu thị trường, bên cạnh thách thức kỹ thuật, sẽ là thước đo quan trọng cho lộ trình sau Hegotá.
