CEO Tether, Paolo Ardoino, cảnh báo chi tiêu hạ tầng AI của Big Tech dựa trên phần cứng trợ giá và mất giá trong 3-5 năm, trong khi JPMorgan dự báo chi vốn AI toàn cầu đạt 5,5 nghìn tỷ USD đến 2030.
Tổng giám đốc điều hành Tether, Paolo Ardoino, vừa đưa ra cảnh báo trên X về bốn điểm lệch pha mang tính cấu trúc đang đe dọa làn sóng chi tiêu hạ tầng AI hiện nay. Theo ông, các công ty AI đang trợ giá năng lực tính toán để thu hút thêm người dùng, trong khi đầu tư mạnh vào hạ tầng chỉ có vòng đời từ ba đến năm năm.
Bốn vấn đề ông nêu ra gồm: giá token không tương xứng với chi phí thực tế, lộ trình đạt lợi nhuận không phù hợp với quy mô đầu tư, kỳ hạn vốn không khớp với vòng đời tài sản, và AI mã nguồn mở có thể làm giảm doanh thu của các bên cung cấp mô hình thương mại. Cảnh báo này xuất hiện trong bối cảnh các nhà cung cấp hạ tầng siêu quy mô đang rót những khoản tiền kỷ lục vào lĩnh vực này dù chưa cho thấy lợi suất đầu tư rõ ràng.
Quy mô chi tiêu đang ở mức chưa từng có và tiếp tục leo thang. Trong báo cáo triển vọng giữa năm công bố ngày 24/6, JPMorgan đã nâng ước tính chi tiêu vốn liên quan đến AI toàn cầu đến năm 2030 lên 5,5 nghìn tỷ USD, từ mức 5,1 nghìn tỷ USD trước đó, đồng thời dự báo tài trợ bằng nợ liên quan đến AI sẽ đạt 4,1 nghìn tỷ USD.
Ngân hàng này cũng dự báo chi tiêu vốn của các nhà cung cấp hạ tầng siêu quy mô sẽ đạt 650 tỷ USD trong năm nay và vượt 1,1 nghìn tỷ USD vào năm 2027, trong đó riêng Microsoft dự kiến chi khoảng 190 tỷ USD năm 2026, tăng 61% so với năm trước.
Goldman Sachs ước tính Meta, Microsoft, Amazon và Alphabet sẽ chi tổng cộng 5,3 nghìn tỷ USD giai đoạn 2025-2030, với mức chi năm nay dự kiến đạt 725 tỷ USD, cao hơn 77% so với 410 tỷ USD của năm ngoái. Alphabet cũng vừa huy động 84,75 tỷ USD cho hạ tầng AI, được mô tả là đợt huy động vốn cổ phần lớn nhất từng có tại Mỹ.
Lợi suất đầu tư vẫn còn là dấu hỏi lớn
Lo ngại của Ardoino về khả năng sinh lời phản ánh sự bất định rộng hơn trong ngành: một công ty trung bình chi 11,5 triệu USD cho AI trong năm nay nhưng phần lớn chưa chứng minh được lợi suất đầu tư rõ ràng, trong khi tăng trưởng lĩnh vực Thông tin theo Cục Phân tích Kinh tế đã chậm lại còn 1,5% trong quý I/2026, giảm từ 3,2% quý III/2025.
Xu hướng “tokenmaxxing” từng được khuyến khích nay đang đảo chiều khi các giám đốc tài chính chất vấn chi phí API tăng nhanh: Amazon đã bỏ bảng xếp hạng nội bộ theo dõi mức sử dụng AI, Uber dùng hết ngân sách lập trình AI cho cả năm 2026 chỉ trong bốn tháng và phải đặt hạn mức 1.500 USD/người/tháng, còn Meta cảnh báo khoảng 6.000 nhân viên về chi phí tăng nhanh.
IDC dự báo đến năm 2028, 70% đơn vị đi đầu ứng dụng AI sẽ dùng đa mô hình thay vì phụ thuộc một nhà cung cấp, có thể châm ngòi cuộc chiến giá.
Các cơ quan quản lý cũng chia sẻ mối lo này. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo một cú giảm mạnh trong đầu tư AI có thể gây tổn hại thị trường chứng khoán toàn cầu nghiêm trọng hơn các cuộc suy thoái trước đây, xếp AI vào một trong ba rủi ro kinh tế chính, với nhận định từ Zhang Tao, trưởng đại diện BIS khu vực châu Á – Thái Bình Dương, rằng tốc độ điều chỉnh có thể nhanh hơn nhiều so với các cuộc khủng hoảng ngân hàng trước đây.
Tuy nhiên, không phải ai cũng bi quan: nhà phân tích Dan Ives của Wedbush ví đây là một cuộc chạy đua vũ trang không thể đứng ngoài và tin lợi nhuận sẽ xuất hiện trong 6-12 tháng tới, còn JPMorgan dự báo dòng tiền hoạt động kinh doanh sẽ vượt 900 tỷ USD vào năm 2027.
Chủ tịch Great Hill Capital, Thomas Hayes, cho rằng mùa báo cáo lợi nhuận sắp tới sẽ là phép thử thực tế đầu tiên, khi một số công ty lớn có thể phải công bố mức chi tiêu vốn thấp hơn dự kiến.
