Meta phân phối cổ phiếu loại C không quyền biểu quyết tỷ lệ 1:1, mở đường huy động vốn AI mà vẫn giữ 60,6% quyền biểu quyết của Zuckerberg.
Hội đồng quản trị Meta đã phê duyệt việc thành lập cổ phiếu loại C, một loại cổ phiếu mới về cơ bản không có quyền biểu quyết. Kế hoạch được công bố hôm thứ Tư, cùng thời điểm với kết quả kinh doanh quý III. Theo đó, cổ đông nắm giữ cổ phiếu loại A và loại B sẽ được nhận thêm một cổ phiếu loại C cho mỗi cổ phiếu hiện hữu. Loại cổ phiếu mới chính thức được thiết lập vào ngày 19/1/2027, và việc phân phối phải hoàn tất trong vòng năm ngày làm việc kể từ thời điểm đó.
Về bản chất, đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu theo tỷ lệ 1:1 có tác động tương tự chia tách cổ phiếu tỷ lệ 2:1 và không làm thay đổi quyền biểu quyết của bất kỳ cổ đông nào. Điểm mấu chốt nằm ở chỗ Meta có thể bán cổ phiếu loại C để huy động tiền mặt, dùng làm thù lao hoặc thanh toán cho các thương vụ mua lại mà không làm suy giảm quyền kiểm soát của Mark Zuckerberg.
Theo hồ sơ nộp Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), tính đến ngày 1/10, Zuckerberg nắm khoảng 60,6% tổng quyền biểu quyết dù lợi ích kinh tế chỉ tương đương 13,4%. Sự chênh lệch này đến từ cơ cấu cổ phiếu hai loại, trong đó mỗi cổ phiếu loại B có 10 phiếu biểu quyết, gấp 10 lần cổ phiếu loại A. Zuckerberg hiện sở hữu hưởng lợi khoảng 341 triệu cổ phiếu loại B.
Dư địa 700 tỷ USD và những ràng buộc với nhà sáng lập
Hồ sơ cho biết các cố vấn của Moelis đã thông báo với ủy ban đặc biệt thuộc hội đồng quản trị rằng Meta có thể huy động khoảng 700 tỷ USD vốn cổ phần trong nhiều năm trước khi quyền biểu quyết của Zuckerberg giảm xuống dưới 50%. Ban điều hành cũng nêu nhu cầu huy động “hàng trăm tỷ USD”, có thể bắt đầu từ mùa thu năm 2026. Tuy nhiên, trao đổi với giới phân tích, Giám đốc tài chính Susan Li cho rằng đây chỉ là mức tối đa mang tính lý thuyết, không phản ánh kế hoạch huy động vốn hiện tại. Quy mô và thời điểm bán cổ phiếu vẫn chưa được công bố.
Để cân bằng lợi ích, Thỏa thuận bảo đảm sự gắn kết của nhà sáng lập ký ngày 20/10 chỉ cho phép Zuckerberg tự do bán 20% số cổ phiếu loại C ông nhận được. Với 80% còn lại, ông nhìn chung phải đồng thời bán hoặc chuyển đổi một lượng cổ phiếu loại A hoặc B tương ứng trong vòng hai ngày làm việc. Thỏa thuận cũng yêu cầu ông duy trì cư trú tại California, hoặc nơi Meta đặt trụ sở chính, trong tám năm. Theo hồ sơ, Dự luật số 40 về thuế tài sản, dự kiến đưa ra bỏ phiếu ngày 3/11, có thể khiến Zuckerberg phải nộp hàng tỷ USD tiền thuế và nếu bán cổ phiếu loại B để trang trải, quyền biểu quyết của ông có thể giảm xuống khoảng 53%.
Hội đồng quản trị cũng thống nhất tiếp tục chia cổ tức bằng cổ phiếu loại C tỷ lệ 1:1 mỗi khi giá bình quân gia quyền theo khối lượng 30 ngày (VWAP) đạt các ngưỡng tăng gấp đôi liên tiếp so với mức tham chiếu 580,60 USD của cổ phiếu loại A ngày 10/9, với điều kiện tỷ suất sinh lời cổ đông tăng trưởng kép tối thiểu 10% mỗi năm.
Dù vậy, hồ sơ cảnh báo cổ phiếu loại C nhiều khả năng giao dịch thấp hơn cổ phiếu loại A, buộc Meta phát hành nhiều cổ phiếu hơn khi huy động vốn. Ngoài ra, loại cổ phiếu này không được coi là cổ phiếu có quyền biểu quyết theo Mục 368(a) Bộ luật Thuế Mỹ, nên bên bán doanh nghiệp muốn hoãn thuế có thể yêu cầu một cơ cấu giao dịch khác.
