Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) yêu cầu cơ quan dân sự loại bỏ DeepSeek, viện dẫn nguy cơ dữ liệu nhạy cảm bị chuyển về Trung Quốc.
Washington tiếp tục siết chặt kiểm soát đối với công nghệ AI của Trung Quốc. Hôm thứ Hai, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) yêu cầu các cơ quan chính phủ dân sự gỡ bỏ DeepSeek, chatbot AI nổi tiếng nhất của Trung Quốc, khỏi hệ thống máy tính. Các cơ quan cũng phải ngừng mua sắm sản phẩm này cùng mọi dịch vụ bên thứ ba được phát triển dựa trên DeepSeek.
Theo DHS, các mô hình này tiềm ẩn nhiều phương thức đe dọa khác nhau. Việc nhân viên chính phủ hoặc nhà thầu sử dụng chúng có thể dẫn đến việc dữ liệu nhạy cảm bị chuyển tới Trung Quốc, đồng thời tạo ra thông tin tình báo có thể bị khai thác để nhắm vào cá nhân hoặc cơ quan chính phủ Mỹ.
Điểm đáng chú ý là phạm vi của lệnh cấm. DeepSeek là mô hình mã nguồn mở, có thể vận hành tại chỗ hoặc trên hạ tầng của bất kỳ nhà cung cấp nào, không nhất thiết đặt tại Trung Quốc. Perplexity chẳng hạn vận hành DeepSeek trên máy chủ riêng tại Mỹ. Tuy nhiên, phiên bản dành cho người dùng DeepSeek.com được lưu trữ trên máy chủ tại Trung Quốc. Việc DHS mở rộng lệnh cấm sang cả dịch vụ bên thứ ba cho thấy cơ quan này đánh giá rủi ro ở cấp độ mô hình, chứ không chỉ ở nơi đặt máy chủ.
Chỉ thị mới tiếp nối một loạt biện pháp trước đó. Một bản ghi nhớ của DHS ban hành từ tháng 7 đã yêu cầu các cơ quan giám sát lưu lượng dữ liệu ra vào trang web chính phủ để phát hiện rủi ro liên quan đến DeepSeek. Bộ Thương mại và Hải quân Mỹ từng cấm sử dụng DeepSeek trên thiết bị công vụ, trong khi các bang New York, Tennessee và Virginia cũng áp dụng biện pháp tương tự. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra bình luận.
Từ cú sốc thị trường đến tâm điểm an ninh
DeepSeek, công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Hàng Châu, gây chấn động thị trường vào ngày 27/01/2025. Mô hình mã nguồn mở được phát triển với chi phí dưới 5 triệu USD của công ty cho thấy có thể đạt hiệu năng tương đương các mô hình hàng đầu của Mỹ với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. Cổ phiếu Nvidia giảm 16% trong ngày, xóa khoảng 600 tỷ USD vốn hóa, còn toàn ngành công nghệ Mỹ ước tính mất khoảng 1.000 tỷ USD giá trị.
Vài ngày sau, cơ quan bảo vệ dữ liệu Italy yêu cầu DeepSeek chặn truy cập chatbot, cho rằng câu trả lời của công ty về quyền riêng tư là hoàn toàn không đầy đủ. Tháng 4/2025, Ủy ban đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Đảng Cộng sản Trung Quốc cáo buộc DeepSeek bí mật chuyển dữ liệu người dùng Mỹ cho chính phủ Trung Quốc. Ủy ban cũng cho rằng công ty có thể đã sử dụng khoảng 60.000 chip Nvidia, trong đó 20.000 chip thuộc diện hạn chế theo quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Dù vậy, DeepSeek vẫn liên tục ra mắt mô hình mới với lợi thế giá rẻ. Phiên bản thử nghiệm V4-Pro công bố hồi tháng 4 có giá thấp hơn khoảng 98% so với GPT-5.5 Pro của OpenAI và được phát hành miễn phí theo giấy phép MIT. Tuần này, công ty tiếp tục cập nhật mô hình V4.1-Flash, tập trung vào hiệu quả vận hành và chất lượng đầu ra.
Áp lực từ phía Mỹ được dự báo chưa dừng lại. Ngày 29/10 tới, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) sẽ bỏ phiếu về đề xuất cấm toàn bộ phòng thí nghiệm Trung Quốc tham gia thử nghiệm thiết bị điện tử cho thị trường Mỹ.
