Trước thềm IPO, Anthropic dành 5% cổ phần, trị giá sổ sách khoảng 100 tỷ USD, cho quỹ lợi ích công chúng; Musk đáp lại bằng cổ phiếu SpaceX.
Cuộc cạnh tranh trong ngành AI đang lan sang lĩnh vực hoạt động vì cộng đồng. Hôm Chủ nhật, Anthropic, công ty phát triển chatbot Claude, thông báo dành 5% cổ phần để thành lập Quỹ Lợi ích Công chúng. Chưa đầy một ngày sau, Elon Musk cam kết tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phiếu SpaceX vào năm tới.
Anthropic đang chuẩn bị IPO, sớm nhất vào tháng 11, với mức định giá được đưa tin khoảng 2.000 tỷ USD. Ở mức này, 5% cổ phần tương đương khoảng 100 tỷ USD trên sổ sách, dù đó là giá trị cổ phần chứ không phải tiền mặt. Quỹ được tổ chức dưới dạng công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) do Anthropic sở hữu toàn bộ, thay vì một tổ chức phi lợi nhuận. Theo công ty, mô hình này cho phép linh hoạt giữa nhiều hình thức đóng góp, từ tài trợ lớn cho tổ chức phi lợi nhuận đến phân phối nguồn lực trực tiếp cho các nhóm dân cư cụ thể. Anthropic đã cam kết 200 triệu USD để nghiên cứu các phương án này.
Hội đồng quản trị có thể bổ sung 2% cổ phần vào quỹ mỗi khi giá trị công ty tăng 50% so với một mức định giá cơ sở chưa được công bố. Cổ phần của quỹ không được dùng cho vận động hành lang hay đóng góp chính trị. Tính cả cam kết quyên góp 80% cổ phần của các nhà đồng sáng lập và chương trình đối ứng quyên góp của nhân viên, khoảng 20% cổ phần công ty sẽ phục vụ mục tiêu công ích. Tuy nhiên, Anthropic chưa công bố cơ chế thuế áp dụng cho quỹ hay nghĩa vụ công khai thông tin tương tự các tổ chức từ thiện truyền thống.
Động thái này diễn ra khi công chúng Mỹ ngày càng lo ngại về AI. Khảo sát của AP-NORC cuối tháng 9 cho thấy 64% người trưởng thành tại Mỹ cho rằng công nghệ này phát triển quá nhanh, chỉ 8% cho rằng còn quá chậm.
Musk đề xuất trao cổ phần trực tiếp
Phản hồi đầu tiên của Musk xuất hiện tối Chủ nhật, khi ông đề xuất trao cổ phần trực tiếp cho công chúng thay vì qua quỹ trung gian. Sáng thứ Hai, ông ủng hộ mô hình Thu nhập phổ quát ở mức cao thay vì Thu nhập cơ bản phổ quát, đồng thời đưa ra cam kết tặng cổ phiếu. Với khoảng 72 triệu trẻ em tại Mỹ và giá khoảng 147 USD mỗi cổ phiếu, tổng giá trị ước tính đạt 10,5 tỷ USD.
Theo hồ sơ gửi SEC, con số này tương đương hơn 1% trong 6,42 tỷ cổ phiếu SpaceX mà Musk nắm giữ tính đến ngày 30/6, và hơn 1% khối tài sản ước tính 908,5 tỷ USD của ông. Musk nhiều khả năng sẽ thực hiện qua Tài khoản Trump, tài khoản tiết kiệm ưu đãi thuế cho trẻ em mà Bộ Tài chính Mỹ gần đây cho phép doanh nghiệp đóng góp cổ phiếu, thường kèm thời hạn nắm giữ 5 năm.
Anthropic từ lâu vừa cảnh báo về nguy cơ thảm họa từ AI, vừa tung ra các mô hình thuộc nhóm mạnh nhất thị trường. Hồi tháng 4, CEO OpenAI Sam Altman cáo buộc công ty dùng chiến lược tiếp thị dựa trên nỗi sợ để quảng bá Claude Mythos. Hai ngày trước khi công bố quỹ, Anthropic đã trình các nhà lập pháp một dự thảo luật an toàn AI. Dự thảo cho phép chính phủ ngăn phát hành mô hình có nguy cơ gây chết người hoặc thương tích nghiêm trọng cho hơn 50 người, hoặc thiệt hại trên 1 tỷ USD, thông qua Bộ Thương mại và lệnh của tòa án liên bang.
Giới chỉ trích vẫn hoài nghi. Nhà đầu tư David Sacks, cựu quan chức phụ trách chính sách AI tại Nhà Trắng, cho rằng việc chuyển 20% cổ phần vào một LLC có thực sự phục vụ lợi ích công chúng hay không vẫn còn phải chờ xem. Anthropic cho biết sẽ công bố cơ cấu quản trị quỹ và các ngưỡng định giá trong những tháng tới.
