Nghiên cứu BIS cho thấy lãi suất tiền gửi tăng một điểm cơ bản kéo tăng trưởng stablecoin từ 15% xuống 6-12%, USDC chịu tác động mạnh nhất.
Trong bối cảnh các ngân hàng lo ngại dòng tiền gửi bị hút sang các stablecoin, một nghiên cứu mới của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cho thấy giới ngân hàng có thể đã nắm trong tay một công cụ cạnh tranh quen thuộc: lãi suất tiền gửi tiết kiệm.
Sử dụng dữ liệu hằng tuần tại Mỹ từ tháng 1/2019 đến tháng 6/2025, nhà kinh tế Iñaki Aldasoro của BIS và Rashad Ahmed thuộc Viện Tài chính và Kinh tế Andersen nhận thấy tốc độ mở rộng của thị trường stablecoin chậm lại rõ rệt mỗi khi ngân hàng nâng lãi suất huy động. Trong bộ dữ liệu, vốn hóa stablecoin tăng khoảng 15% trong một giai đoạn điển hình kéo dài 10 tuần.
Theo ước tính cơ sở, chỉ cần lãi suất tiền gửi tăng một điểm cơ bản, tức 0,01 điểm phần trăm, mức tăng trưởng này giảm xuống khoảng 12%. Với phương pháp thứ hai nhằm xác định quan hệ nhân quả, con số chỉ còn khoảng 6%. Nói cách khác, thị trường vẫn tăng trưởng, nhưng với tốc độ chậm hơn đáng kể.
Cần lưu ý rằng mức điều chỉnh một điểm cơ bản trong một tuần đã là biến động đáng kể đối với lãi suất tiết kiệm, vốn thường được ngân hàng điều chỉnh rất chậm. Để tách bạch quan hệ nhân quả khỏi sự trùng hợp, các tác giả khai thác một đặc điểm trong hành vi định giá của ngân hàng: các tổ chức cho vay hầu như giữ nguyên lãi suất tiết kiệm cho đến khi lãi suất quỹ liên bang vượt ngưỡng khoảng 3%, sau đó mới điều chỉnh nhanh hơn hẳn.
Tác động thể hiện rõ hơn ở USDC của Circle so với USDT của Tether, điều các tác giả lý giải bằng mối gắn kết chặt chẽ hơn giữa USDC và nhóm người dùng tại Mỹ. Nghiên cứu kết luận ngân hàng vẫn giữ được một mức ảnh hưởng nhất định đối với tốc độ phổ biến của stablecoin thông qua cách định giá tiền gửi.
Cuộc tranh luận về lợi tức stablecoin tại Washington
Dù vậy, kết quả này có những giới hạn. Tài liệu phản ánh quan điểm riêng của các tác giả, không nhất thiết là lập trường chính thức của BIS. Bộ dữ liệu cũng chỉ bao quát một chu kỳ lãi suất cao duy nhất, trong giai đoạn stablecoin không trả lãi cho người nắm giữ. Từ đó, các tác giả cho rằng cơ quan quản lý cần cân nhắc có nên cho phép tổ chức phát hành trả lợi tức hay không, đồng thời đánh giá lợi ích và sự đánh đổi khi yêu cầu duy trì một phần tài sản dự trữ dưới dạng tiền gửi ngân hàng.
Đây chính là tâm điểm tranh luận tại Washington. Giới ngân hàng đã vận động hành lang nhằm ngăn stablecoin trả lợi tức, vấn đề gây tranh cãi bao trùm cuộc bỏ phiếu thất bại tại Thượng viện đối với Đạo luật CLARITY. Song song, Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC), Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) và Bộ Tài chính Mỹ đang soạn thảo quy định hướng dẫn Đạo luật GENIUS, dự kiến có hiệu lực vào tháng 1. Được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào tháng 7/2025, đạo luật này về cơ bản đã hợp pháp hóa stablecoin và thiết lập khuôn khổ cho hoạt động phát hành, sử dụng và lưu ký.
BIS từ lâu theo dõi sát thị trường này. Năm 2021, tổ chức có trụ sở tại Basel cho rằng sự trỗi dậy của các đồng USD kỹ thuật số trên blockchain khiến việc triển khai tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) trở nên cấp thiết hơn. Một khảo sát của BIS năm 2023 cũng cảnh báo stablecoin có thể đe dọa ổn định tài chính nếu được sử dụng rộng rãi.
