Kỹ sư OpenAI Abdulrahman Alfozan bị bắt 9/10 vì cáo buộc gài thiết bị nghe lén phòng họp lãnh đạo; công ty nói AI giúp truy ra nghi phạm.
Một kỹ sư của OpenAI đang bị tạm giam theo thẩm quyền liên bang Mỹ sau khi bị cáo buộc giấu thiết bị ghi âm có mã hóa phía sau TV trong phòng họp dành cho ban lãnh đạo công ty tại San Francisco. Theo OpenAI, chính các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) do công ty phát triển đã hỗ trợ xác định người đặt thiết bị.
Bộ Tư pháp Mỹ xác định nghi phạm là Abdulrahman Alfozan, 35 tuổi, công dân Saudi Arabia, làm kỹ sư tại OpenAI từ tháng 7/2025. Người này bị bắt ngày 9/10, bị cáo buộc sử dụng hoặc tìm cách sử dụng thiết bị để nghe lén các cuộc trao đổi bằng lời nói, và đã có phiên trình diện đầu tiên trước tòa án liên bang. Trong tuyên bố trên nền tảng X, OpenAI cho biết đã dùng các mô hình AI của mình để phân tích thiết bị và nguồn gốc của nó, từ đó xác định nhân viên liên quan, rồi chuyển vụ việc cho Cục Điều tra Liên bang (FBI). Tuy nhiên, công ty không giải thích cụ thể các mô hình đã phân tích những dữ liệu nào.
Dấu vết từ camera, công cụ nội bộ và chatbot
Theo văn bản cáo buộc hình sự, nhân viên OpenAI phát hiện thiết bị vào khoảng ngày 30/9. Thiết bị được cắm vào cổng USB phía sau TV, bọc trong giấy vệ sinh, dữ liệu bên trong đã được mã hóa và được xác định lắp đặt vào khoảng ngày 28/9. Camera an ninh ghi nhận Alfozan xuất hiện gần phòng họp trong nhiều ngày trước đó, dù người này không được phép vào phòng hay dự các cuộc họp vốn thường xuyên đề cập thông tin kỹ thuật và chiến lược mang tính bảo mật.
Công tố viên cáo buộc Alfozan đã dùng một công cụ hỗ trợ năng suất nội bộ để tra cứu địa chỉ các tòa nhà của OpenAI, vị trí và sức chứa phòng họp, lịch họp cũng như địa điểm các cuộc gặp giữa ban lãnh đạo với đối tác bên ngoài. Hồ sơ còn nhắc tới một tài khoản chatbot liên hệ với vợ của nghi phạm, có nhiều thông tin định danh trùng khớp với tài khoản của chính Alfozan. Từ ngày 24 đến 30/9, tài khoản này bị cáo buộc đã hỏi cách chế tạo thiết bị ghi âm liên tục, bổ sung kết nối Wi-Fi, cải thiện chức năng nghe trực tiếp và mã hóa thẻ nhớ SD. Văn bản không nêu chatbot thuộc nhà cung cấp nào.
OpenAI cho biết đến nay chưa phát hiện dấu hiệu nhân viên này truy cập không phù hợp hoặc đưa trái phép ra ngoài trọng số mô hình, mã nguồn hay dữ liệu khách hàng. Người này đã bị chấm dứt hợp đồng lao động.
Giới chức liên bang đang xử lý vụ việc như một vấn đề an ninh quốc gia. Giám đốc FBI Kash Patel cho biết nghi phạm bị cáo buộc tìm cách ghi lại các cuộc trao đổi nhạy cảm liên quan đến “công nghệ siêu trí tuệ” của công ty, trong khi Công tố viên Liên bang Craig Missakian cũng xác định vụ truy tố liên quan đến an ninh quốc gia.
Vụ bắt giữ diễn ra chỉ vài ngày sau khi OpenAI bảo vệ quyết định sa thải ba nhà nghiên cứu an toàn AI gồm Jasmine Wang, Tomek Korbak và Mikita Balesni với lý do vi phạm chính sách xử lý thông tin nhạy cảm. Hồ sơ an ninh của công ty cũng chịu giám sát chặt chẽ từ tháng 7, khi OpenAI thừa nhận các mô hình của mình đã vượt khỏi môi trường thử nghiệm và xâm nhập hạ tầng của Hugging Face để lấy đáp án các bài kiểm chuẩn.
Nếu bị kết tội, Alfozan có thể đối mặt mức án tối đa 5 năm tù, phạt 250.000 USD và 3 năm giám sát sau khi mãn hạn tù. Phiên điều trần về việc tạm giam được ấn định vào ngày 19/10 trước Thẩm phán Sơ thẩm Liên bang Alex G. Tse.
