Một ngành dịch vụ ngầm đang thu mua và tiêu hủy hàng triệu cuốn sách giấy sau khi số hóa, nhằm cung cấp dữ liệu huấn luyện chất lượng cao cho các mô hình AI tạo sinh.
Trong bối cảnh các nhà phát triển chạy đua xây dựng những mô hình AI mạnh hơn và số vụ kiện liên quan đến bản quyền ngày càng gia tăng, một ngành dịch vụ quy mô nhỏ đã hình thành để cung cấp cho họ hàng triệu cuốn sách giấy. Những cuốn sách này bị tháo rời, quét vào các bộ dữ liệu huấn luyện rồi bị loại bỏ.
Theo thông tin được 404 Media đưa tin đầu tiên, các công ty AI đang sử dụng bên trung gian để mua sách ẩn danh ở quy mô công nghiệp, trong khi các công ty chuyên thu mua số lượng lớn quảng cáo khả năng tìm kiếm hàng trăm nghìn đầu sách và cam kết bảo mật danh tính khách hàng AI.
Các nhà phê bình cho rằng làn sóng thu mua được thúc đẩy bởi việc các công ty AI chạy đua bảo tồn tri thức do con người tạo ra trước khi nguồn tri thức này bị pha loãng bởi nội dung do AI tạo sinh, thường được gọi là “rác AI”. Những cuốn sách được xuất bản trước khi AI tạo sinh phát triển mạnh vào năm 2023 đặc biệt có giá trị vì cung cấp dữ liệu huấn luyện hoàn toàn do con người viết.
Nhu cầu tăng mạnh đã bắt đầu định hình lại thị trường sách cũ: một người bán sách giấu tên cho biết doanh số hằng tuần đã tăng từ khoảng 20 cuốn lên vài trăm cuốn sau khi các bên mua phục vụ AI tham gia thị trường, dù ông bày tỏ lo ngại rằng những cuốn sách hiếm và đã ngừng xuất bản đang bị mất đi vĩnh viễn sau khi được quét và phá hủy.
Tranh cãi pháp lý xoay quanh việc sử dụng hợp lý
Hoạt động này tương tự “Dự án Panama” của Anthropic, trong đó hàng triệu cuốn sách đã được số hóa bằng phương pháp quét phá hủy bản gốc.
Mùa hè năm ngoái, trong vụ kiện Bartz kiện Anthropic PBC, một thẩm phán liên bang tại San Francisco phán quyết rằng việc quét những cuốn sách giấy được mua hợp pháp thành bản sao kỹ thuật số, ngay cả khi bản gốc bị phá hủy, vẫn cấu thành hành vi sử dụng hợp lý mang tính chuyển đổi. Sau đó, các thẩm phán liên bang cũng đưa ra những phán quyết tương tự trong các vụ kiện bản quyền riêng biệt liên quan đến OpenAI và Meta.
Tuy nhiên, trong một vụ việc khác, một thẩm phán liên bang tại cùng khu vực tài phán trong tuần này đã phê duyệt thỏa thuận dàn xếp bản quyền trị giá 1,5 tỷ USD, yêu cầu Anthropic trả cho hàng nghìn tác giả khoảng 3.000 USD đối với mỗi cuốn sách, sau khi công ty sử dụng các bản sao lậu tác phẩm của họ để huấn luyện Claude.
Trước làn sóng phản đối ngày càng gia tăng, một số nhân vật trong ngành, trong đó có Elon Musk, đã lên tiếng phản đối hoạt động này và cho rằng các công ty cần lưu giữ những cuốn sách được quét thay vì phá hủy chúng.
