Canada trình dự luật cấm hoàn toàn quyên góp bằng tài sản mã hóa trong bầu cử, cùng ngày Anh ban hành lệnh tạm dừng tương tự, trong khi ngành tài sản mã hóa Mỹ chi hơn 190 triệu USD cho bầu cử 2024.
Canada đang tiến tới lệnh cấm hoàn toàn quyên góp bằng tài sản mã hóa trong tài chính chính trị liên bang thông qua dự luật C-25, hay còn gọi là Strong and Free Elections Act, vừa được lãnh đạo Hạ viện Steven MacKinnon trình lên.
Dự luật xếp tài sản mã hóa cùng nhóm với lệnh chuyển tiền và thẻ trả trước, các phương thức bị xem là khó truy vết, và cấm toàn bộ ba hình thức này đối với các đảng đã đăng ký, ứng viên, hiệp hội khu vực bầu cử và các bên thứ ba tham gia quảng cáo bầu cử.
Các bên vi phạm sẽ có 30 ngày để hoàn trả hoặc chuyển đổi khoản quyên góp, trong khi mức phạt tối đa sẽ tăng mạnh từ 1.500 lên 25.000 đô la Canada đối với cá nhân và từ 5.000 lên 100.000 đô la Canada đối với tổ chức.
Hai đồng minh siết chặt, Washington tiếp tục mở cửa
Đây là lần thứ hai Canada nỗ lực ban hành lệnh cấm này. Dự luật tiền nhiệm C-65 đã hết hiệu lực khi Quốc hội bị đình chỉ vào tháng 1/2025. Sự thay đổi lập trường đáng chú ý nhất đến từ chính Giám đốc bầu cử Stéphane Perrault: từ chỗ ủng hộ quản lý có điều kiện trong báo cáo năm 2022, ông chuyển sang ủng hộ cấm hoàn toàn vào tháng 11/2024 với lý do tính ẩn danh của tài sản mã hóa khiến việc xác định chủ thể đóng góp thực sự trở nên bất khả thi, ngay cả với các khoản chỉ từ 200 đô la Canada.
Trên thực tế, kênh này gần như không được sử dụng kể từ khi được cho phép năm 2019, không có đảng lớn nào công bố khoản quyên góp bằng tài sản mã hóa trong các chu kỳ bầu cử 2021 và 2025.
Dự luật C-25 được trình đúng một ngày sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer ban hành lệnh tạm dừng quyên góp bằng tài sản mã hóa cho các đảng chính trị, cũng với lý do lo ngại về tài chính bất hợp pháp và can thiệp nước ngoài. Sự trùng hợp về thời điểm giữa hai đồng minh phác thảo một xu hướng quản trị đang hình thành tại các nền dân chủ phương Tây, ít nhất là ở hai bên bờ Đại Tây Dương.
Tuy nhiên, bức tranh hoàn toàn đối lập tại Washington. Kể từ khi Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ cho phép quyên góp bằng tài sản mã hóa từ năm 2014, ngành này đã mở rộng ảnh hưởng chính trị đáng kể. Trong chu kỳ bầu cử 2024, các tổ chức liên quan đến tài sản mã hóa chi hơn 190 triệu USD, trong đó super PAC Fairshake huy động vượt 200 triệu USD.
Sự phân kỳ ngày càng rõ giữa Canada, Anh và Mỹ phản ánh một câu hỏi chính sách chưa có lời giải thống nhất: liệu tài sản mã hóa trong tài chính chính trị là công cụ tham gia dân chủ hay rủi ro minh bạch cần được kiểm soát.
