Ngân hàng Trung ương Iran đã mua ít nhất 507 triệu USD USDT từ đầu năm 2025, sử dụng stablecoin này làm công cụ ổn định tỷ giá và né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.
Trong bối cảnh đồng rial Iran mất gần một nửa giá trị trong vòng tám tháng và chạm đáy lịch sử so với USD, Ngân hàng Trung ương Iran (CBI) đã chuyển sang tận dụng tài sản số như một giải pháp thay thế cho dự trữ ngoại hối truyền thống. Theo nghiên cứu mới công bố của công ty phân tích blockchain Elliptic, cơ quan quản lý tiền tệ của Tehran đã tích lũy ít nhất 507 triệu USD giá trị USDT – loại stablecoin neo giá với đồng USD – thông qua một mạng lưới ví tài sản mã hóa được xác nhận có liên kết trực tiếp với ngân hàng.
Các đợt mua USDT quy mô lớn đầu tiên được ghi nhận vào tháng 4 và tháng 5 năm 2025, với thanh toán được thực hiện bằng đồng dirham UAE. Đến đầu tháng 6, phần lớn stablecoin này được chuyển đến Nobitex, sàn giao dịch tài sản mã hóa hàng đầu tại Iran, nơi USDT có thể được hoán đổi lấy rial hoặc sử dụng cho các mục đích khác.
Động thái này được các chuyên gia đánh giá là nỗ lực của chính quyền Tehran nhằm bơm thanh khoản USD vào thị trường nội địa và kiềm chế đà suy giảm của đồng tiền quốc gia trong bối cảnh khả năng tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu bị hạn chế nghiêm trọng.
Xây dựng hạ tầng tài chính “chống trừng phạt”
Phân tích của Elliptic cho thấy Iran đang từng bước thiết lập một hệ sinh thái tài chính song song, trong đó USDT đóng vai trò như một dạng tài khoản USD kỹ thuật số nằm ngoài tầm kiểm soát của hệ thống ngân hàng quốc tế. Mô hình này cho phép Tehran thực hiện thanh toán thương mại xuyên biên giới và hồi hương doanh thu xuất khẩu mà không phải đối mặt với nguy cơ bị phong tỏa tài sản như các kênh truyền thống.
Các nhà phân tích cho rằng CBI có thể đã triển khai các biện pháp can thiệp tiền tệ bằng cách sử dụng USDT để mua rial trên thị trường trong nước, qua đó hỗ trợ ổn định tỷ giá.
Tuy nhiên, tính chất công khai và minh bạch của công nghệ blockchain cũng khiến các hoạt động này dễ bị theo dõi và truy vết. Vào ngày 15 tháng 6 năm 2025, Tether – đơn vị phát hành USDT – đã đóng băng một số ví liên quan đến CBI, khiến khoảng 37 triệu USDT bị phong tỏa. Sự việc này minh chứng rằng ngay cả tài sản số cũng không hoàn toàn miễn nhiễm với các biện pháp trừng phạt quốc tế khi các bên phát hành stablecoin vẫn có thể can thiệp vào các giao dịch cụ thể.
Điểm ngoặt quan trọng xảy ra sau ngày 18 tháng 6, khi Nobitex trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng dẫn đến mất khoảng 90 triệu USD tài sản mã hóa. Sau sự cố này, dòng chảy USDT có những thay đổi đáng kể với việc sử dụng các cầu nối chuỗi chéo để chuyển tài sản từ TRON sang Ethereum, sau đó luân chuyển thông qua các nền tảng giao dịch phi tập trung và tập trung.
Mặc dù nghiên cứu của Elliptic chỉ tập trung vào các địa chỉ ví được xác nhận với độ tin cậy cao, khối lượng USDT thực tế mà CBI nắm giữ có thể cao hơn con số 507 triệu USD đã công bố. Trong bảy tháng đầu năm 2025, tổng khối lượng giao dịch tài sản mã hóa tại Iran đạt 3,7 tỷ USD, giảm 11 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
