ESCB đề xuất chuyển giám sát CASP lên ESMA, bỏ tỷ lệ tiền gửi cố định của stablecoin và mở rộng MiCA sang staking, cho vay, DeFi khi số chủ thể đăng ký đạt 349.
Hệ thống các Ngân hàng Trung ương châu Âu (ESCB) vừa gửi Ủy ban châu Âu loạt đề xuất sửa đổi Quy định về thị trường tài sản mã hóa (MiCA), trong đó trọng tâm là tập trung quyền giám sát về cấp EU, siết yêu cầu thanh khoản với stablecoin và mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các hoạt động vốn nằm ngoài khuôn khổ hiện hành. Động thái này diễn ra khi giai đoạn chuyển tiếp của MiCA vừa khép lại, và thị trường đang mở rộng nhanh hơn kỳ vọng của các cơ quan quản lý.
Từ giám sát phân mảnh đến cơ chế tập trung
Theo ESCB, gồm Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và các ngân hàng trung ương quốc gia thuộc EU, khuôn khổ hiện hành cần được điều chỉnh dựa trên kinh nghiệm triển khai thực tế và sự xuất hiện của các mô hình kinh doanh mới. Đề xuất đáng chú ý nhất là chuyển trách nhiệm cấp phép, giám sát và thực thi đối với nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASP) từ cơ quan quốc gia sang Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA).
ESCB cũng muốn thay đổi cách tính vốn, từ phương pháp chủ yếu dựa trên chi phí hoạt động sang đánh giá rủi ro tài chính và phi tài chính của từng doanh nghiệp, nhất là các công ty kết hợp dịch vụ được quản lý với tự doanh, cho vay, staking và đòn bẩy. Tiêu chí xác định CASP có mức độ quan trọng đáng kể, hiện chủ yếu dựa trên ngưỡng 15 triệu người dùng hoạt động bình quân mỗi năm, sẽ được bổ sung các yếu tố như giá trị tài sản lưu ký, quy mô bảng cân đối và hoạt động xuyên biên giới. Những đơn vị này còn phải lập doanh nghiệp mẹ trung gian tại EU.
Với stablecoin, ESCB đề xuất bỏ các tỷ lệ tiền gửi tối thiểu cố định, hiện là 30% đối với tổ chức phát hành phi ngân hàng và 60% đối với token có mức độ quan trọng đáng kể, để chuyển sang yêu cầu thanh khoản dựa trên kỳ hạn tài sản. Theo tiêu chuẩn của Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA), stablecoin quan trọng phải có ít nhất 40% dự trữ đáo hạn trong một ngày làm việc và 60% trong năm ngày, còn các token khác lần lượt là 20% và 30%.
Lệnh cấm trả lợi tức được giữ nguyên và mở rộng sang cả hình thức trực tiếp lẫn gián tiếp, gồm cơ chế cho vay, staking, chương trình khách hàng thân thiết và tài chính phi tập trung (DeFi).
Staking, DeFi và bài toán khủng hoảng
ESCB đề xuất đưa staking, cho vay và đi vay tài sản mã hóa vào khuôn khổ cấp EU, phân biệt theo bản chất kinh tế, đồng thời tách mô hình đại lý khỏi dịch vụ đầu tư và hoạt động mang tính trung gian ngân hàng. Với DeFi, do MiCA chưa định nghĩa thế nào là “phi tập trung hoàn toàn”, cơ quan này kêu gọi xây dựng phương pháp tiếp cận riêng cho các giao thức.
Đối với stablecoin có nhiều tổ chức phát hành tại các khu vực tài phán khác nhau, MiCA cần nói rõ có cho phép mô hình này hay không; nếu có, phải kèm khung đánh giá mức độ tương đương và yêu cầu bổ sung về dự trữ, quyền quy đổi, lưu ký, báo cáo và quản lý khủng hoảng. ESCB cũng đề xuất điều chỉnh quy định phù hợp Chỉ thị phục hồi và xử lý ngân hàng (BRRD), kèm cơ chế xử lý riêng cho tổ chức phát hành phi ngân hàng.
Tuy nhiên, ESCB không đề xuất mở rộng MiCA sang mọi tài sản token hóa. Công cụ tài chính token hóa tiếp tục thuộc pháp luật dịch vụ tài chính, tiền gửi token hóa thuộc luật ngân hàng. Cơ quan này chỉ kêu gọi hài hòa quy định về địa vị pháp lý của tài sản token hóa để gỡ rào cản thị trường xuyên biên giới.
Số liệu đăng ký cho thấy áp lực điều chỉnh là có thật. Khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc vào tháng 7/2026, sổ đăng ký MiCA ghi nhận 244 CASP và 40 EMT. Đến tháng 9/2026, con số này tăng lên 349, trong đó ngân hàng chiếm 23%, cho thấy khu vực tài chính truyền thống đang tham gia sâu hơn vào thị trường tài sản mã hóa.
