ECB hậu thuẫn kế hoạch chuyển toàn bộ quyền cấp phép và giám sát CASPs từ cơ quan quốc gia sang ESMA — cải cách lớn nhất kể từ khi MiCA có hiệu lực.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa chính thức lên tiếng ủng hộ đề xuất của Ủy ban châu Âu nhằm tập trung hóa giám sát các công ty tài sản mã hóa dưới sự quản lý của Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA), thay vì để quyền hạn này phân tán tại các cơ quan quốc gia thành viên như hiện nay.
Trong ý kiến công bố hôm thứ Sáu, không có giá trị ràng buộc pháp lý nhưng được xem là tín hiệu hậu thuẫn quan trọng, ECB nhận định đây là “bước tiến tham vọng hướng tới hội nhập sâu hơn của thị trường vốn và hoạt động giám sát tài chính trong Liên minh.”
Đề xuất này được xem là cải cách cấu trúc lớn nhất trong cách EU quản lý ngành tài sản mã hóa kể từ khi khung pháp lý Markets in Crypto-Assets (MiCA) bắt đầu có hiệu lực từ giữa năm 2023.
Theo cơ chế hiện hành, các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASPs) được phép xin cấp phép tại một quốc gia thành viên rồi hoạt động trên toàn khối, tạo ra làn sóng các công ty lựa chọn những khu vực pháp lý thuận lợi nhất. Kraken đặt trụ sở EU tại Ireland, Coinbase và Bitstamp chọn Luxembourg, Bitpanda đặt tại Áo, trong khi bộ phận quản lý tài sản EU của công ty này được cấp phép tại Đức.
ECB cảnh báo rủi ro lan truyền từ tài sản mã hóa sang hệ thống ngân hàng
Lập luận cốt lõi của ECB không dừng lại ở hiệu quả hành chính. Ngân hàng trung ương nhấn mạnh rằng các ngân hàng truyền thống đang ngày càng gắn kết chặt hơn với các công ty tài sản mã hóa, thông qua việc cung cấp dịch vụ tài sản số cho khách hàng hoặc phục vụ trực tiếp các công ty này, tạo ra kênh truyền dẫn có thể đưa “các cú sốc vào hệ thống tài chính” từ thị trường tài sản mã hóa.
Theo ECB, chính xu hướng liên thông này đòi hỏi một cơ chế giám sát tập trung cấp Liên minh, có năng lực xử lý rủi ro hệ thống từ các tổ chức quy mô lớn và ngăn chặn rủi ro lan sang khu vực ngân hàng. ECB cũng lưu ý ESMA sẽ cần được cấp đủ nguồn lực tài chính và nhân sự nếu đảm nhận trách nhiệm này.
Tuy nhiên, kế hoạch không được đón nhận đồng thuận. Malta, một trong những trung tâm cấp phép MiCA phổ biến nhất, đã phản đối, cho rằng đề xuất là quá sớm khi các quy định MiCA đối với CASPs chỉ mới có hiệu lực từ tháng 12 năm 2024. Quan điểm này phản ánh xung đột lợi ích có tính cấu trúc: các quốc gia đang hưởng lợi từ mô hình cấp phép phân tán sẽ khó tự nguyện nhượng lại quyền giám sát.
Trước khi trở thành luật, đề xuất còn phải trải qua quá trình đàm phán kéo dài giữa các nhà lập pháp và chính phủ các nước EU, khiến lộ trình triển khai thực tế nhiều khả năng sẽ kéo dài đến năm 2026 hoặc muộn hơn.
