Nguy cơ “Ngày Q” đến sớm nhất vào năm 2030 thúc đẩy các công ty nâng cấp ví kháng lượng tử, trong khi các chuỗi khối lõi vẫn chưa theo kịp.
Trong khi các chuỗi khối lõi như Bitcoin và Ethereum vẫn đang thảo luận về những thay đổi cấp giao thức, một thế hệ công ty tài sản mã hóa đã chủ động triển khai lớp bảo mật hậu lượng tử ngay tại tầng ví và lưu ký. Động lực đến từ một ước tính đáng chú ý: “Ngày Q”, thời điểm máy tính lượng tử có đủ năng lực phá vỡ các hệ thống mã hóa đương đại, có thể xuất hiện sớm nhất vào năm 2030, sớm hơn nhiều so với những gì giới chuyên gia từng dự báo.
Silence Laboratories là một trong những công ty đang dẫn đầu xu hướng này. Công ty đã tích hợp hỗ trợ chữ ký điện toán đa bên (MPC) sử dụng thuật toán ML-DSA, một trong ba thuật toán mật mã hậu lượng tử được Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) phê chuẩn, cùng với SPHINCS+ và Falcon.
Jay Prakash, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập công ty, cho biết nhóm đã dành sáu tháng để đánh giá khả năng tương thích của các thuật toán này với cơ sở hạ tầng MPC hiện hành.
Nâng cấp ở tầng ví: miếng ghép chưa hoàn chỉnh
Kiến trúc MPC chia nhỏ khóa riêng tư trên nhiều thiết bị và nút tách biệt, nghĩa là khóa không bao giờ tồn tại đầy đủ tại một điểm duy nhất, cấu hình tiêu chuẩn cho các bên lưu ký và ví tổ chức.
Prakash lập luận rằng phương pháp của Silence Laboratories được thiết kế để hoạt động trong chính cấu trúc đó, cho phép các tổ chức chuyển sang ví hậu lượng tử mà không cần tái thiết hạ tầng. “Đó là một bản nâng cấp mã nguồn. Sau đó, họ có một lớp ký an toàn hậu lượng tử,” ông nói. Người dùng cuối, dù đang sử dụng MetaMask hay bất kỳ ví nào khác, sẽ không nhận thấy bất kỳ thay đổi nào trong trải nghiệm.
Tuy nhiên, không phải tất cả các tiếp cận đều đồng nhất. Postquant Labs đang xây dựng một lớp hợp đồng thông minh riêng biệt để bổ sung chữ ký kháng lượng tử trên nền Bitcoin, tránh đụng chạm đến giao thức nền tảng. Một hướng khác đến từ nhà nghiên cứu Avihu Mordechai Levy tại StarkWare, đề xuất thay thế mật mã đường cong elliptic của Bitcoin bằng chữ ký dựa trên hàm băm, được mô tả là giải pháp “phương án cuối cùng”, có chi phí rất cao và khó mở rộng quy mô.
Thách thức cốt lõi của toàn ngành nằm ở đây: các biện pháp ở tầng ví chỉ là giải pháp nửa vời. Prakash thừa nhận thẳng thắn rằng nếu ví được nâng cấp lên hậu lượng tử, còn các chuỗi thì không, toàn bộ nỗ lực đó sẽ không có hiệu quả. Thêm vào đó, sự phân mảnh tiêu chuẩn đang là rào cản lớn, mỗi chuỗi khối đang lựa chọn thuật toán với tiêu chí tối ưu hóa, kích thước chữ ký và hiệu suất tính toán khác nhau, khiến việc triển khai đồng bộ ngày càng phức tạp.
Cuộc đua chống lượng tử trong ngành tài sản mã hóa đang phản ánh một nghịch lý quen thuộc của công nghệ tài chính: hạ tầng hướng đến người dùng có thể thay đổi nhanh, nhưng các giao thức lõi lại vận động chậm và thận trọng. Trong khoảng trống đó, rủi ro vẫn hiện hữu, và đồng hồ đang chạy.
