Báo cáo Coinbase chỉ ra Ethereum, Solana và 6,9 triệu Bitcoin có thể bị tổn thương khi máy tính lượng tử đủ mạnh xuất hiện trong tương lai.
Coinbase vừa công bố báo cáo cảnh báo rằng các blockchain bằng chứng cổ phần (proof-of-stake), trong đó có Ethereum và Solana, có thể đối mặt với mức độ phơi nhiễm cao hơn trước các cuộc tấn công bằng điện toán lượng tử so với những gì ngành công nghiệp hiện đang thừa nhận.
Đây là sản phẩm của Hội đồng Cố vấn Độc lập về Điện toán lượng tử và Blockchain, được thành lập từ tháng 1 năm nay với sự tham gia của các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Stanford, Đại học Texas tại Austin, Quỹ Ethereum, Eigen Labs và một số tổ chức học thuật hàng đầu khác.
Trọng tâm của báo cáo nằm ở một điểm dễ bị bỏ qua: rủi ro lượng tử đối với các mạng proof-of-stake không chỉ dừng lại ở lớp ví người dùng. Các chữ ký mật mã mà trình xác thực (validator) sử dụng để bảo vệ mạng lưới và đạt đồng thuận, chữ ký BLS với Ethereum, Ed25519 với Solana, đều dựa trên các chuẩn mã hóa mà một máy tính lượng tử đủ mạnh về lý thuyết có thể phá vỡ. Điều đó có nghĩa là ngay cả cơ chế đồng thuận cốt lõi cũng có thể cần được thiết kế lại, không chỉ đơn thuần là nâng cấp ví.
Lỗ hổng tiềm tàng trải dài từ validator đến ví cá nhân
Về phía người dùng, hội đồng xác định các ví có khóa công khai hiển thị trên chuỗi là nhóm phơi nhiễm cao nhất, vì kẻ tấn công có thể mạo danh chủ ví và dịch chuyển tài sản nếu phá được chữ ký số. Báo cáo ước tính khoảng 6,9 triệu Bitcoin thuộc nhóm này, một con số đủ lớn để khiến toàn bộ hệ sinh thái tài sản số phải xem xét nghiêm túc lộ trình chuyển đổi.
Đáng chú ý, báo cáo không khai thác nỗi lo quen thuộc về Bitcoin mà thay vào đó đưa ra một đánh giá cân bằng hơn. Hạ tầng cốt lõi của Bitcoin, bao gồm quy trình khai thác, các hàm băm và sổ cái lịch sử, hiện không được xem là có mức độ dễ tổn thương đáng kể. Dù một máy tính lượng tử chạy thuật toán Grover về lý thuyết có thể giải bài toán bằng chứng công việc nhanh hơn, chi phí vận hành thực tế vẫn vượt quá lợi thế lý thuyết ở quy mô hiện nay.
Thách thức kỹ thuật của quá trình chuyển đổi cũng được đặt ra thẳng thắn. Các chữ ký kháng lượng tử có kích thước lớn hơn đáng kể so với tiêu chuẩn hiện tại, kéo theo hệ lụy đối với tốc độ giao dịch, dung lượng lưu trữ và chi phí vận hành mạng. Báo cáo cũng đặt câu hỏi chưa có lời giải về những ví không bao giờ được nâng cấp, khóa bị thất lạc, tài khoản bỏ quên, vốn có thể tiếp tục ở trạng thái phơi nhiễm nếu các cuộc tấn công lượng tử trở nên khả thi.
Cộng đồng phát triển Ethereum đã bắt đầu phản ứng. Báo cáo dẫn chiếu đề xuất của đồng sáng lập Vitalik Buterin từ tháng 2 nhằm thay thế chữ ký BLS, cam kết KZG và chữ ký ví ECDSA bằng các phương án kháng lượng tử. Hội đồng cố vấn Coinbase khẳng định tài sản của khách hàng hiện vẫn an toàn, song nhấn mạnh ngành không nên nhầm lẫn giữa “chưa cận kề” và “không quan trọng”, và thời điểm phù hợp để chuẩn bị là trước khi sự chuyển đổi trở nên cấp bách.
