Fed Dallas cảnh báo token hóa tiền gửi có thể khiến 700 tỷ USD năng lực chịu rủi ro lãi suất của ngân hàng Mỹ biến mất.
Việc áp dụng rộng rãi tiền gửi được token hóa có thể làm gia tăng mức độ dịch chuyển của nguồn vốn ngân hàng, thay đổi cách thức quản lý thanh khoản và hạn chế khả năng tài trợ cho các khoản vay dài hạn, theo đánh giá của hai nhà kinh tế Rosie Levi và Srini Ramaswamy thuộc Ban Nghiên cứu Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas.
Theo ước tính của họ, nếu thời gian trung bình tiền gửi được duy trì tại ngân hàng giảm 10%, tổng năng lực chịu rủi ro lãi suất của hệ thống ngân hàng Mỹ có thể giảm khoảng 580 tỷ USD, quy đổi theo giá trị tương đương tài sản kỳ hạn 10 năm; nếu mức độ nhạy cảm của lãi suất tiền gửi tăng 10%, con số này có thể lên tới 700 tỷ USD.
Các ngân hàng xem tiền gửi được token hóa là một phương án ứng phó với sự trỗi dậy của stablecoin, bởi công cụ này vẫn là khoản nợ phải trả được quản lý và có thể trả lãi cho người nắm giữ. Tuy nhiên, để được áp dụng rộng rãi, tiền gửi token hóa cần có khả năng chuyển giao vượt ra ngoài hạ tầng của một tổ chức phát hành đơn lẻ, điều mà một số liên minh và hiệp hội ngân hàng đang bắt đầu thử nghiệm.
Rủi ro nằm ở chỗ cơ chế thanh toán tức thời cho phép khách hàng chuyển tiền gần như không độ trễ đến nơi có lợi suất cao hơn, và trong tương lai các tác nhân AI cùng hợp đồng thông minh tích hợp trong token tiền gửi có thể tự động hóa quá trình này, khiến tiền gửi kém ổn định hơn và làm suy yếu khả năng chuyển đổi kỳ hạn của ngân hàng.
Theo tính toán của hai tác giả, nếu tiền được duy trì dưới dạng tiền gửi trung bình 5 năm và lãi suất tiền gửi có độ nhạy 30% so với lãi suất thị trường, kỳ hạn hiệu dụng sẽ là 3,5 năm; nếu độ nhạy tăng lên 70%, kỳ hạn hiệu dụng giảm còn 1,5 năm.
Dựa trên dữ liệu của Fed tính đến ngày 15/7/2026, tổng mức phơi nhiễm rủi ro lãi suất của ngành ngân hàng Mỹ vào khoảng 7.000 tỷ USD quy đổi kỳ hạn 10 năm, trong đó khoảng 5.800 tỷ USD, tương đương 80%, được hỗ trợ bởi nguồn tiền gửi tương đối ổn định với thời gian tài trợ trung bình 2,8 năm.
Rủi ro lan tỏa ra ngoài bảng cân đối kế toán từng ngân hàng
Nếu token hóa rút ngắn thời gian lưu giữ tiền gửi hoặc khiến người gửi nhạy cảm hơn với lãi suất, ngân hàng có thể phải phát hành thêm nợ có kỳ hạn với chi phí cao hơn, kéo theo chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người tiêu dùng tăng lên; đồng thời nhu cầu nắm giữ tài sản thanh khoản cao như dự trữ và trái phiếu Kho bạc cũng sẽ gia tăng để đáp ứng yêu cầu thanh khoản và các bài kiểm tra sức chịu đựng.
Kinh nghiệm từ hệ thống thanh toán tức thời Pix của Brazil, với khoảng 200 triệu người dùng hoạt động và giá trị giao dịch hằng tháng đạt 650 tỷ USD (tương đương 25% GDP) tính đến quý I/2026, cho thấy việc sử dụng giao dịch tức thời cường độ cao đi kèm với xu hướng ngân hàng tăng nắm giữ trái phiếu chính phủ và suy giảm hoạt động trung gian tín dụng.
Tiền gửi token hóa hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai tại Mỹ, trong bối cảnh chứng khoán token hóa, stablecoin và quỹ thị trường tiền tệ token hóa cũng đang phát triển song song và có thể cạnh tranh trực tiếp với token tiền gửi của ngân hàng.
Các nhà kinh tế Fed Dallas nhấn mạnh tác động của xu hướng này có thể vượt ra ngoài phạm vi quản lý rủi ro của từng ngân hàng, ảnh hưởng đến chi phí tín dụng, cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và các yêu cầu thanh khoản trên toàn hệ thống, với mức độ khác nhau tùy quy mô và mô hình kinh doanh của mỗi tổ chức.
