Lưu lượng truy cập trang tìm kiếm “Không AI” của DuckDuckGo tăng gấp ba sau sự kiện Google I/O, phản ánh làn sóng phản ứng ngược ngày càng rõ từ người dùng.
Cuối tuần vừa qua, DuckDuckGo ra mắt tiện ích mở rộng DuckDuckGo No-AI Search cho Chrome và Firefox, đặt công cụ tìm kiếm mặc định của người dùng về tên miền phụ noai.duckduckgo.com, giữ nguyên chỉ mục, kết quả và giao diện quen thuộc, nhưng loại bỏ hoàn toàn kết quả hình ảnh AI, tóm tắt AI Assist và mọi tính năng trí tuệ nhân tạo mà công ty đã tích hợp trong hai năm qua.
Phản ứng của người dùng gần như tức thì: lưu lượng truy cập vào noai.duckduckgo.com tăng gấp ba vào ngày 28/5, lập kỷ lục mới, và kể từ đó duy trì mức cao hơn 84% so với nền thông thường. Lượt cài đặt ứng dụng DuckDuckGo tại Mỹ tăng trung bình 18,1% theo tuần trong giai đoạn 20-25/5, với lượt cài đặt trên iOS đạt đỉnh 69,9% trong một ngày.
Thời điểm ra mắt không phải ngẫu nhiên. Hồi đầu tháng 5 tại Google I/O, Google công bố điều họ gọi là “nâng cấp lớn nhất đối với ô tìm kiếm trong hơn 25 năm”, thay thế các liên kết xanh truyền thống bằng các tác nhân AI, mở rộng ô nhập văn bản và đưa vào các bản tóm tắt hội thoại xuất hiện trước cả khi người dùng gõ xong câu hỏi.
“Google đang ép người dùng tiếp nhận AI mà không có cách nào từ chối. Kết quả là chất lượng tìm kiếm của họ đang tệ đi, chứ không tốt hơn,” CEO DuckDuckGo Gabriel Weinberg phát biểu.
Một thị trường mới: bán sự vắng mặt của AI
DuckDuckGo không đơn độc trong việc khai thác tâm lý phản ứng ngược này. Tháng 4, Brave ra mắt Brave Origin, sản phẩm mua một lần giá 59,99 USD, lược bỏ trình duyệt về các chức năng cơ bản: chặn quảng cáo, Brave Shields và không có gì khác. Không có trợ lý AI Leo, không có ví tài sản mã hóa, không có VPN, không có dữ liệu đo từ xa.
Giám đốc công nghệ Brian Bondy thừa nhận sự căng thẳng rõ ràng: Brave tạo doanh thu từ chính những thứ mà Origin loại bỏ, và khoản phí 60 USD là để bù đắp phần doanh thu bị mất. Đáng chú ý, phiên bản Linux hoàn toàn miễn phí — vì cộng đồng nguồn mở dù sao cũng biết cách tự làm điều đó.
Mozilla chọn hướng đi tinh tế hơn. Project Nova, đợt thiết kế lại lớn đầu tiên của Firefox kể từ năm 2021, sẽ bổ sung một nút chuyển duy nhất trong Cài đặt để vô hiệu hóa toàn bộ các tính năng AI hiện tại và tương lai cùng lúc, dự kiến triển khai cuối năm nay. Công ty định vị trạng thái “tắt theo mặc định” như một lợi thế cạnh tranh, trong khi vẫn giữ nguyên các công cụ AI cho những người dùng muốn sử dụng.
Lập trường thực tế của DuckDuckGo về AI cũng có sắc thái hơn so với hình ảnh mà tiện ích mở rộng gợi ra. Công ty vẫn vận hành Duck.ai, chatbot riêng tư cho phép truy cập miễn phí vào GPT-4o mini, Claude 4.5 Haiku, Llama 4 Scout và Mistral Small, trong khi các gói trả phí mở khóa Claude Sonnet, GPT-5.2 và Claude Opus.
Tuyên bố “AI nên là tùy chọn” trên trang niêm yết của tiện ích vì thế vừa là triết lý sản phẩm, vừa là sự thừa nhận trực tiếp rằng DuckDuckGo có rất nhiều AI để người dùng lựa chọn không sử dụng. Điều mà cả ba công ty đang thực sự bán, dưới những cách đóng gói khác nhau, là cùng một thứ: quyền được sử dụng phần mềm không mặc định giả định rằng bạn muốn có AI.
