Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc công bố nghiên cứu quy tắc tư pháp mới cho tiền ảo và AI — trong khi lệnh cấm giao dịch tài sản mã hóa toàn diện từ năm 2021 vẫn còn hiệu lực.
Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc vừa phát đi tín hiệu đáng chú ý: dù lệnh cấm toàn diện đối với giao dịch tài sản mã hóa vẫn còn hiệu lực, cơ quan tư pháp cao nhất nước này đang chuẩn bị xây dựng các quy tắc xét xử nội bộ rõ ràng hơn cho các vụ án liên quan đến tài sản mã hóa và trí tuệ nhân tạo, một động thái phản ánh thực tế rằng tranh chấp trong lĩnh vực này đang gia tăng nhanh hơn tốc độ các tòa án có thể xử lý một cách nhất quán.
Liu Guixiang, thành viên Ủy ban Tư pháp của SPC, cho biết tòa án sẽ tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về các quy tắc xét xử đối với tiền ảo và tài chính xuyên biên giới, đồng thời sớm xây dựng các giải thích tư pháp về bồi thường dân sự liên quan đến giao dịch nội gián và thao túng thị trường. Tòa án cũng có kế hoạch nghiên cứu các quy tắc bảo hộ tư pháp đối với tranh chấp về quyền sở hữu dữ liệu, giao dịch dữ liệu và nội dung do AI tạo ra.
Xây dựng hàng rào pháp lý trong khi vẫn duy trì lệnh cấm
Bối cảnh dẫn đến thông báo này có một phần từ vụ án gây chú ý lớn liên quan đến Chen Zhi, nhà sáng lập Prince Group tại Campuchia, bị dẫn độ về Trung Quốc đầu năm 2026 để đối mặt với các cáo buộc vận hành các khu phức hợp lừa đảo kiểu “mổ heo”. Vào tháng 10 năm 2025, Bộ Tư pháp Mỹ đã tịch thu khoảng 15 tỷ USD Bitcoin được cho là liên quan đến các hoạt động của Zhi, một con số minh họa rõ nét quy mô tài sản mã hóa đang chảy qua các vụ án hình sự mà tòa án Trung Quốc cần xử lý.
Mối quan hệ của Trung Quốc với tài sản mã hóa mang dấu ấn của sự kiểm soát nhất quán: từ lệnh cấm các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ Bitcoin năm 2013, đến lệnh cấm toàn diện mọi giao dịch tài sản mã hóa do mười cơ quan đồng ký ban hành năm 2021, đến lệnh cấm phát hành stablecoin neo đồng nhân dân tệ ở nước ngoài khi chưa được cấp phép ban hành tháng 2 vừa qua.
Song song đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đang tăng tốc triển khai đồng nhân dân tệ số, CBDC do nhà nước kiểm soát, bao gồm việc cho phép các ngân hàng thương mại chia sẻ lãi suất với khách hàng nắm giữ loại tài sản này.
Đọc trong tổng thể, động thái của SPC không phải là tín hiệu nới lỏng chính sách với tài sản mã hóa mà là một bước thực dụng: Trung Quốc nhận ra rằng dù cấm giao dịch, các tranh chấp liên quan đến tài sản mã hóa vẫn xuất hiện ngày càng nhiều trước tòa, và hệ thống tư pháp cần công cụ để xử lý chúng một cách nhất quán, không để từng thẩm phán tự định đoạt trong khoảng trống pháp lý.
