Project Samara phát hành trái phiếu token hóa trị giá 100 triệu đô la Canada, thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương trên nền tảng blockchain Hyperledger Fabric.
Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) vừa công bố hoàn tất thành công Project Samara, thử nghiệm phát hành trái phiếu token hóa đầu tiên của nước này với tổng giá trị 100 triệu đô la Canada (tương đương 73,6 triệu USD). Đây là lần đầu tiên Canada thực hiện một giao dịch chứng khoán token hóa hoàn chỉnh, bao gồm toàn bộ vòng đời từ phát hành, giao dịch thứ cấp đến đáo hạn, với phương tiện thanh toán là tiền gửi của chính ngân hàng trung ương.
Project Samara: kiến trúc thử nghiệm và kết quả vận hành
Dự án quy tụ các định chế tài chính trọng yếu của Canada. Export Development Canada (EDC) đóng vai trò tổ chức phát hành trái phiếu ngắn hạn kỳ hạn dưới ba tháng, định danh bằng đô la Canada. RBC Capital Markets và TD Securities lần lượt đảm nhận vai trò cấu trúc, phân phối và đồng quản lý, trong khi RBC Investor Services cung cấp dịch vụ đối soát và ghi nhận sổ sách. BoC vừa khởi xướng vừa trực tiếp giám sát hạ tầng thanh toán và đánh giá rủi ro toàn hệ thống.
Về mặt kỹ thuật, nền tảng Samara được xây dựng trên Hyperledger Fabric, sử dụng các sổ cái riêng biệt để ghi nhận trái phiếu và tiền mặt, đồng thời cho phép thanh toán tức thời theo cơ chế giao hàng đối ứng thanh toán (DvP) trực tiếp trên blockchain. Toàn bộ quy trình nghiệp vụ, từ phát hành sơ cấp với nhóm nhà đầu tư hạn chế, thanh toán coupon, giao dịch thứ cấp đến hoàn trả gốc khi đáo hạn, đều được tích hợp trong một hạ tầng thống nhất.
Kết quả thử nghiệm ghi nhận những cải thiện thực chất về hiệu quả vận hành và chất lượng dữ liệu, đồng thời đơn giản hóa một số quy trình nghiệp vụ vốn phức tạp trong hệ thống truyền thống. Tuy nhiên, các bên tham gia cũng xác định một số thách thức cần giải quyết trước khi có thể mở rộng quy mô.
Việc sử dụng DLT tuy giúp giảm rủi ro đối tác và rủi ro thanh toán, nhưng đồng thời tạo ra các rủi ro vận hành mới liên quan đến hạ tầng công nghệ, kiểm toán hệ thống và cơ chế sao lưu dữ liệu. Mô hình thanh toán mới cũng đòi hỏi đánh giá lại phương thức cung cấp thanh khoản và quản lý vị thế tiền mặt, bên cạnh nhu cầu thiết lập các cơ chế phối hợp và giám sát phù hợp với đặc thù của hạ tầng DLT.
Giám đốc điều hành phụ trách Thanh toán và Giám sát tại BoC, Ron Morrow, đánh giá kết quả của Project Samara đã tạo nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo về token hóa tài sản và cơ chế thanh toán trong thị trường vốn.
Tuyên bố này phản ánh định hướng chiến lược rõ ràng: BoC không theo đuổi đồng tiền kỹ thuật số bán lẻ (CBDC), chương trình đã bị tạm dừng từ năm 2024 sau hai năm triển khai, mà tập trung vào hiện đại hóa hạ tầng thanh toán bán buôn và thị trường vốn, nơi tiềm năng ứng dụng thực tế của công nghệ sổ cái phân tán được đánh giá là thiết thực hơn.
