Thượng viện Mỹ thông qua lệnh cấm CBDC tạm thời đến 2030, phản ánh lo ngại ngày càng tăng về quyền riêng tư tài chính.
Thượng viện Mỹ vừa thông qua 21st Century ROAD to Housing Act, một dự luật cải cách nhà ở liên bang, trong đó bao gồm một điều khoản đáng chú ý: cấm Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phát hành tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) hoặc bất kỳ đồng USD số nào có thể được công chúng sử dụng rộng rãi. Lệnh cấm này áp dụng cho cả hình thức phát hành trực tiếp lẫn phát hành thông qua các tổ chức tài chính trung gian.
Đây không phải là văn bản pháp lý độc lập về tiền kỹ thuật số, mà là điều khoản được lồng ghép vào một dự luật nhà ở đã được Hạ viện phê chuẩn trước đó. Sau khi được chỉnh sửa và thông qua tại Thượng viện, cả hai viện Quốc hội sẽ phải bỏ phiếu đối với phiên bản cuối cùng trước khi chuyển tới Tổng thống để ký ban hành, một quy trình lập pháp thông thường nhưng vẫn còn nhiều bước chưa được hoàn tất.
Lệnh cấm tạm thời và ranh giới pháp lý của đồng USD số
Trong dự luật, CBDC được định nghĩa là tài sản mã hóa được định danh bằng USD, thể hiện nghĩa vụ nợ của Fed và có khả năng lưu thông rộng rãi trong nền kinh tế. Các nhà lập pháp đề xuất đưa quy định cấm này trực tiếp vào Federal Reserve Act, bộ luật điều chỉnh hoạt động của ngân hàng trung ương Mỹ, qua đó tạo ra một rào cản pháp lý có trọng lượng hơn so với các nghị quyết hành chính thông thường.
Đáng chú ý, lệnh cấm chỉ mang tính tạm thời và sẽ tự động hết hiệu lực vào ngày 31 tháng 12 năm 2030 nếu Quốc hội không thông qua một nghị quyết gia hạn. Điều này cho thấy giới lập pháp không đóng cửa hoàn toàn với khái niệm tiền tệ số quốc gia, mà đang tạo ra khoảng thời gian để đánh giá kỹ lưỡng hơn các rủi ro và lợi ích. Đồng thời, dự luật vẫn cho phép phát hành các dạng tài sản mã hóa khác được định danh bằng USD, với điều kiện chúng duy trì tính mở và đảm bảo quyền riêng tư của người dùng ở mức tương đương tiền mặt truyền thống.
Lo ngại về quyền riêng tư tài chính là động lực chính đằng sau sáng kiến lập pháp này. Nhiều nhà phân tích và cử tri Mỹ đã lên tiếng cảnh báo rằng một đồng CBDC được triển khai rộng rãi có thể trao cho chính phủ khả năng theo dõi và kiểm soát các giao dịch tài chính của công dân ở mức độ chưa từng có trong lịch sử. Áp lực phản đối từ công chúng và các nhóm vận động chính sách đã tích tụ từ năm 2023, khi các quan chức Mỹ bắt đầu tích cực tìm cách ngăn chặn khả năng phát hành đồng USD số trong nước.
Trong bức tranh rộng hơn, động thái này phản ánh sự phân kỳ ngày càng rõ nét trong chính sách tiền tệ số toàn cầu: trong khi Trung Quốc đã triển khai đồng nhân dân tệ số ở quy mô lớn và Liên minh châu Âu đang đẩy nhanh tiến trình xây dựng đồng euro kỹ thuật số, Mỹ đang lựa chọn một lộ trình thận trọng hơn đáng kể, ít nhất là cho đến năm 2030.
