Qubic đang kiểm soát 26,96% hashrate Monero và dự kiến thực hiện cuộc tấn công 51% từ ngày 2/8 đến 31/8.
Đồng tiền mã hóa bảo mật hàng đầu Monero (XMR) đang đứng trước thử thách nghiêm trọng nhất trong lịch sử khi dự án blockchain Qubic công bố kế hoạch chiếm quyền kiểm soát hơn 51% hashrate khai thác. Cuộc tấn công có chủ đích này dự kiến bắt đầu từ ngày 2/8 và kéo dài đến 31/8, đặt ra những lo ngại sâu sắc về tính bảo mật và niềm tin vào mạng lưới Monero.
Sergey Ivancheglo, nhà sáng lập Qubic được biết đến với biệt danh CFB, đã úp mở về kế hoạch này trên mạng xã hội. Theo tuyên bố, mục tiêu không phải để phá hoại Monero mà nhằm chứng minh hiệu quả của công nghệ “Useful Proof of Work” (uPoW) mới. Tuy nhiên, cộng đồng Monero vẫn bày tỏ lo ngại về những tác động tiềm tàng như chi tiêu kép, kiểm duyệt giao dịch và tạo ra các khối mồ côi.
Hệ thống uPoW của Qubic cho phép các “AI miners” vừa bảo mật mạng Qubic, vừa khai thác Monero trong thời gian nhàn rỗi. Phần thưởng XMR thu được sẽ được chuyển đổi sang USDT, sau đó mua lại token QUBIC và đốt, tạo ra mô hình deflationary có lợi nhuận. Cơ chế tích hợp này đã hoạt động từ tháng 5/2025 và đang thu hút một phần lớn hashrate từ cộng đồng khai thác Monero.
Cộng đồng Monero chia rẽ trước mối đe dọa
Số liệu cho thấy trong tháng 7, tỷ lệ hashrate toàn cầu của Monero do Qubic kiểm soát dao động từ 20% đến 40%. Tính đến ngày 27/7/2025, Qubic đang chiếm 26,96% trong tổng số 6,12 gigahash/giây của mạng Monero, tiến sát ngưỡng gây lo ngại.
Phản ứng từ cộng đồng Monero khá gay gắt. Nhiều người ủng hộ cáo buộc Qubic thực hiện hành vi gian lận hashrate tự báo cáo và ký sinh trên mạng lưới Monero. Họ cảnh báo rằng nếu cuộc tấn công 51% thành công, niềm tin vào Monero có thể sụp đổ, đặc biệt nghiêm trọng khi đồng tiền này nổi tiếng là phương tiện giao dịch riêng tư hàng đầu.
Một thành viên trên subreddit r/monero cảnh báo: “Chúng ta cần nghiêm túc và không nên chờ đến khi quá muộn mới hành động”. Mối đe dọa này gợi nhớ đến vụ việc MineXMR năm 2022, được hóa giải nhờ phân quyền và di chuyển pool.
CFB đã khuyến cáo các sàn giao dịch qua X nên tăng yêu cầu xác nhận từ 10 lên 13 block cho các giao dịch XMR trong thời gian thử nghiệm, cho thấy sự nghiêm túc của kế hoạch.
Phía Qubic khẳng định không cố tình gây hại mà đơn thuần tạo động lực kinh tế mới, đồng thời cho rằng tính năng riêng tư của Monero sẽ bảo vệ giá trị XMR trước mọi biến động. Những người ủng hộ Qubic coi cuộc thử nghiệm như bằng chứng năng lực của uPoW.
Trong nội bộ cộng đồng Monero, quan điểm bị chia rẽ. Một số đề xuất chuyển sang các mining pool phi tập trung như P2Pool, số khác kêu gọi thay đổi giao thức. Các quan sát viên trung lập nhận định đây là bài stress test quan trọng cho cả hai dự án, phơi bày điểm yếu tiềm tàng của mô hình proof-of-work.
Nếu Qubic đạt 51% mà không gây thiệt hại, điều đó có thể củng cố uy tín cho uPoW. Ngược lại, nếu hệ thống hỗn loạn, Monero vẫn có thể chứng minh khả năng chống chịu dù phải đối mặt rủi ro giá ngắn hạn.
