Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama khẳng định vai trò thiết yếu của sàn giao dịch chứng khoán như cổng vào chính cho tài sản số, đánh dấu chiến lược tích hợp blockchain vào hệ thống tài chính truyền thống.
Nhật Bản đang định hình lại cách tiếp cận tài sản mã hóa theo hướng đưa tài sản số vào khuôn khổ quản lý chặt chẽ của thị trường truyền thống. Bộ trưởng Tài chính kiêm Bộ trưởng Dịch vụ Tài chính Satsuki Katayama vào thứ Hai đã công khai ủng hộ các sở giao dịch chứng khoán truyền thống và hạ tầng thị trường như cửa ngõ chủ đạo cho các tài sản dựa trên blockchain, thay vì để ngành này phát triển như một hệ thống song song.
Phát biểu tại lễ khai trương giao dịch đầu năm của Sở giao dịch chứng khoán Tokyo, bà Katayama xác định năm 2026 là năm đầu tiên Nhật Bản bước vào giai đoạn số hóa toàn diện ở quy mô lớn. Bà nhấn mạnh để người dân được hưởng lợi từ tài sản số và tài sản dựa trên blockchain, vai trò của các sở giao dịch và hạ tầng thị trường sẽ là thiết yếu, đồng thời cam kết hỗ trợ các sở giao dịch chứng khoán thúc đẩy thị trường tiên tiến, dễ tiếp cận và hiệu quả hơn.
Chuyển đổi từ luật thanh toán sang quy chế chứng khoán
Định hướng chính sách của bà Katayama được xây dựng trên nền tảng cải cách đang triển khai. Ngày 10/12/2025, Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản đã phác thảo kế hoạch chuyển cơ chế giám sát tài sản mã hóa từ Luật Dịch vụ Thanh toán sang Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch, theo hướng coi tài sản mã hóa là sản phẩm tài chính thay vì công cụ thanh toán.
Theo khuôn khổ mới, hoạt động phát hành và giao dịch tài sản mã hóa sẽ thuộc phạm vi quy định kiểu chứng khoán, bao gồm yêu cầu công bố thông tin mạnh hơn, cấm giao dịch nội gián và mở rộng biện pháp cưỡng chế đối với các nền tảng nước ngoài chưa đăng ký. Dịch chuyển này phản ánh nỗ lực có chủ đích nhằm chuẩn hóa việc tích hợp tài sản mã hóa vào hệ thống tài chính hiện hữu thay vì xây dựng cơ chế quản lý tách biệt.
Chính sách thuế cũng đang dịch chuyển cùng hướng. Ngày 2/12/2025, chính phủ Nhật Bản và liên minh cầm quyền ủng hộ kế hoạch áp dụng mức thuế suất cố định 20% đối với lợi nhuận từ tài sản mã hóa. Cách tiếp cận này đưa tài sản mã hóa tiệm cận với cổ phiếu và quỹ đầu tư, đồng thời thay thế cơ chế thuế lũy tiến có thể lên tới 55%. Cải cách được kỳ vọng sẽ tích hợp trong gói sửa đổi rộng hơn liên quan đến luật chứng khoán.
Định hướng chính sách đã được phản ánh qua hoạt động thực thi nghiêm ngặt. Ngày 7/2/2025, cơ quan quản lý yêu cầu Apple và Google gỡ bỏ các ứng dụng liên quan đến sàn giao dịch tài sản mã hóa chưa đăng ký, bao gồm Bybit, MEXC và KuCoin, tái khẳng định quyền truy cập của người dùng Nhật Bản sẽ bị giới hạn trong các nền tảng tuân thủ quy định địa phương.
Áp lực quản lý đã tái định hình mức độ tham gia thị trường. Ngày 23/12/2025, Bybit thông báo sẽ bắt đầu thu hẹp dần dịch vụ dành cho cư dân Nhật Bản trong năm 2026 do yêu cầu quản lý và quy tắc đăng ký. Trong khi một số bên tham gia đang rút lui, cơ quan quản lý Nhật Bản lại ủng hộ các sáng kiến stablecoin do ngân hàng dẫn dắt, đồng thời khảo sát các khuôn khổ cho phép tổ chức được quản lý đóng vai trò lớn hơn trong thị trường tài sản mã hóa.
Chiến lược của Nhật Bản phản ánh một mô hình quản lý khác biệt so với nhiều quốc gia, khi chọn cách tích hợp tài sản mã hóa vào hệ thống truyền thống thay vì tạo khuôn khổ riêng biệt. Cách tiếp cận này có thể mang lại sự ổn định cao hơn nhưng cũng giới hạn tính đổi mới và cạnh tranh trong ngành tài sản số tại thị trường Nhật Bản.
