Nga tiến tới hợp pháp hóa tài sản mã hóa thông qua hạ tầng ngân hàng trong nước, nhưng các hạn chế nội địa kết hợp lệnh trừng phạt phương Tây có nguy cơ hình thành một thị trường tài sản số tự cô lập.
Nga đang định hình lại toàn bộ cấu trúc pháp lý cho thị trường tài sản mã hoá – không phải theo hướng mở cửa, mà theo hướng kiểm soát có chọn lọc. Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) đề xuất cho phép các tổ chức tài chính đã được cấp phép như ngân hàng thương mại và công ty môi giới chứng khoán vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa thông qua thủ tục thông báo, dựa trên giấy phép ngân hàng hiện có.
Thống đốc CBR Elvira Nabiullina cho biết các tổ chức này đã sẵn có hệ thống phòng chống rửa tiền cần thiết, đồng thời sẽ được bảo vệ trước biến động thị trường bằng giới hạn tiếp xúc tài sản số tối đa ở mức 1% vốn tự có.
Khung pháp lý do CBR và Bộ Tài chính Nga cùng soạn thảo dự kiến phải được thông qua chậm nhất vào ngày 1/7/2026, với trách nhiệm hình sự đối với các giao dịch trái phép có hiệu lực từ năm 2027.
Trụ cột của chính sách mới là tận dụng hạ tầng tài chính hiện có – ngân hàng, sàn chứng khoán, công ty môi giới – thay vì xây dựng hệ sinh thái tài sản mã hóa độc lập. Theo đó, các sàn giao dịch nước ngoài muốn tiếp cận thị trường Nga sẽ phải thành lập công ty con trong nước và chuyển máy chủ vào lãnh thổ Nga.
Các doanh nghiệp tài sản mã hóa hiện tại cũng phải đáp ứng một bộ yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt riêng. Đại diện CBR Olga Shishlyannikova cho biết thêm rằng các quỹ đầu tư tương hỗ trong tương lai cũng có thể được phép đầu tư vào tài sản mã hóa.
Trừng phạt từ bên ngoài, kiểm soát từ bên trong – nguy cơ thị trường tự khép kín
Chính cấu trúc này đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ cô lập. Khi khung pháp lý có hiệu lực, người dân Nga sẽ chỉ có thể tiếp cận tài sản mã hoá thông qua các trung gian được chính phủ phê duyệt – ngoại trừ một số nhóm đặc biệt như người không cư trú, thợ đào và các tổ chức tham gia thương mại quốc tế.
Các quy định được đề xuất sẽ khiến việc chuyển tài sản số sang các nền tảng không hiện diện tại Nga hoặc không có quan hệ với ngân hàng trong nước trở nên bất khả thi về mặt pháp lý. Hãng tin RBC, sau khi tham khảo ý kiến các chuyên gia trong ngành, đã cảnh báo về nguy cơ hình thành một “hệ sinh thái tài sản mã hóa tự khép kín”.
Mối lo càng có cơ sở khi nhìn vào danh sách các định chế tài chính dự kiến nắm vai trò trụ cột trong thị trường tài sản mã hóa Nga mới. Sberbank – ngân hàng lớn nhất nước tính theo tổng tài sản, hiện đã cung cấp sản phẩm phái sinh liên quan đến tài sản mã hóa – đang chịu trừng phạt phương Tây liên quan đến xung đột Ukraine.
PSB, ngân hàng có liên hệ với stablecoin A7A5 neo theo đồng ruble cũng trong diện trừng phạt, và Sàn giao dịch Moskva (MOEX) đang lên kế hoạch triển khai giao dịch tài sản mã hóa ngay sau khi quy định mới được ban hành.
Sự kết hợp giữa hạ tầng bị trừng phạt và rào cản pháp lý ngăn dòng tiền ra bên ngoài đang vẽ nên một thị trường tài sản số mà dù được hợp pháp hóa về danh nghĩa, vẫn có thể bị cắt đứt khỏi phần còn lại của hệ sinh thái toàn cầu.
