97% ngân hàng châu Âu và Anh gặp khó khăn với ISO 20022, chỉ 21% chuẩn bị cho chu kỳ thanh toán T+1 vào 2027.
Một nghiên cứu do Aqua Global thực hiện trên 150 ngân hàng tại Vương quốc Anh và châu Âu vừa công bố bức tranh đáng lo ngại về năng lực hạ tầng công nghệ của ngành ngân hàng khu vực này. Kết quả cho thấy phần lớn các tổ chức đang loay hoay với bài toán hiện đại hóa trong bối cảnh áp lực quy định ngày càng gia tăng và khung thời gian thanh toán bù trừ ngày càng thu hẹp.
Trọng tâm của vấn đề là quá trình chuyển đổi sang tiêu chuẩn thông điệp tài chính quốc tế ISO 20022, một yêu cầu mang tính bắt buộc với toàn ngành. Đến 97% ngân hàng tham gia khảo sát cho biết gặp khó khăn khi di chuyển từ định dạng thông điệp MT cũ, trong khi cứ mỗi năm ngân hàng thì có một đơn vị đã phải chịu gián đoạn dịch vụ hoặc sự cố xử lý thanh toán trong quá trình triển khai.
Để ứng phó tạm thời, 65% tổ chức vẫn đang dùng các giải pháp phần mềm tự động chuyển đổi định dạng thông điệp. Tuy nhiên, chính 83% trong số họ thừa nhận rằng đây là lựa chọn tốn kém hơn về dài hạn, một mâu thuẫn phản ánh thế kẹt mà nhiều ngân hàng đang phải đối mặt giữa áp lực tuân thủ ngắn hạn và nhu cầu đầu tư dài hạn.
Chiến lược vá víu thay vì hiện đại hóa toàn diện
Vấn đề không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở cách tiếp cận quản trị. Khảo sát cho thấy 75% ngân hàng vẫn xử lý mỗi yêu cầu pháp lý mới như một dự án độc lập thay vì tích hợp vào chiến lược hiện đại hóa hạ tầng dài hạn. Hệ quả là 67% buộc phải dành nhiều nguồn lực hơn cho việc điều chỉnh hệ thống theo tiêu chuẩn mới thay vì cải thiện trải nghiệm khách hàng, một sự đánh đổi có thể bào mòn năng lực cạnh tranh theo thời gian.
Áp lực còn gia tăng khi 72% ngân hàng thừa nhận rằng các yêu cầu mở rộng về dữ liệu liên quan đến chống rửa tiền và sàng lọc trừng phạt đã bộc lộ nhiều khoảng trống trong hệ thống công nghệ hiện tại. Những lĩnh vực gặp khó khăn nhất bao gồm địa chỉ có cấu trúc, mã định danh đối tác giao dịch như BIC hoặc LEI, xác minh người thụ hưởng và thông tin mục đích thanh toán.
Thách thức tiếp theo đang ở phía trước. Với thời hạn chuyển sang chu kỳ thanh toán bù trừ T+1 vào tháng 10 năm 2027, chỉ 21% ngân hàng đã triển khai các bước chuẩn bị cụ thể. Trong khi đó, 52% vẫn đang ở giai đoạn phân tích và lập kế hoạch, còn 23% hoàn toàn chưa có kế hoạch hành động, một tỷ lệ đáng lo ngại khi khoảng thời gian còn lại đang thu hẹp dần.
Trước thực trạng này, 81% đơn vị tham gia khảo sát cho rằng một trung tâm quản lý thông điệp tài chính thống nhất trên toàn bộ các kênh sẽ là yếu tố then chốt để duy trì năng lực cạnh tranh. Các ưu tiên công nghệ được nhắc đến nhiều nhất bao gồm hỗ trợ đầy đủ ISO 20022, tự động hóa quy trình chống rửa tiền và phát hiện gian lận, tích hợp API và các công cụ đối soát giao dịch có khả năng mở rộng.
Theo kết luận của nghiên cứu, việc tiếp tục duy trì các hệ thống lỗi thời thông qua giải pháp vá víu đang dần mất đi tính khả thi về mặt kinh tế và cửa sổ để hành động đang khép lại.
